Alkoqol orqanizmə necə zərər verir? Ən çox təsirlənən orqanlar
13.08.2026 10:37

 

Alkoqolun tərkibindəki etanol orqanizmə daxil olduqdan sonra müxtəlif toxuma və orqanlara təsir göstərir. Uzunmüddətli və yüksək miqdarda alkoqol qəbulu qaraciyər, beyin, ürək-damar sistemi, mədə-bağırsaq sistemi və mədəaltı vəz başda olmaqla bir çox orqanda ciddi problemlərin yaranma riskini artırır.

Aztibb.az xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı alkoqolu xərçəng riski ilə əlaqəli maddələrdən biri kimi qiymətləndirir. Alkoqolun parçalanması zamanı yaranan asetaldehid hüceyrələrə zərər verə, iltihabi prosesləri gücləndirə və uzunmüddətli istifadədə müxtəlif xəstəliklərin inkişafına şərait yarada bilər.

Alkoqolun ən çox zərər verdiyi orqanlardan biri qaraciyərdir. Müntəzəm qəbul əvvəlcə qaraciyərin yağlanmasına, daha sonra iltihab və fibrozun inkişafına, ağır hallarda isə sirroza səbəb ola bilər. Qaraciyər xəstəliyi uzun müddət heç bir ciddi əlamət vermədən də inkişaf edə bilər.

Alkoqol beyinə və sinir sisteminə də təsir göstərir. Qısa müddətdə diqqət, koordinasiya, reaksiya sürəti və qərarvermə qabiliyyəti zəifləyə bilər. Uzunmüddətli və yüksək miqdarda istifadə isə yaddaş və digər koqnitiv funksiyaların pozulması, depressiya və narahatlıq kimi problemlərin riskini artırır. Ağır alkoqol istifadəsi B1 vitamini çatışmazlığı ilə əlaqəli ciddi nevroloji pozğunluqlara da səbəb ola bilər.

Ürək-damar sistemi də alkoqolun təsirindən zərər görə bilər. Yüksək qan təzyiqi, ürək ritminin pozulması, ürək əzələsinin zəifləməsi və insult riski arta bilər. Mədə-bağırsaq sistemində isə qastrit, reflüks və xora kimi problemlərin yaranmasına və ya mövcud xəstəliklərin ağırlaşmasına səbəb ola bilər.

Alkoqol mədəaltı vəz üçün də təhlükəlidir. Xüsusilə uzunmüddətli və yüksək miqdarda qəbul kəskin və xroniki pankreatit riskini artırır. Pankreasın zədələnməsi şəkərli diabetin inkişafına da təsir göstərə bilər.

Alkoqolun immun sisteminə təsiri nəticəsində orqanizmin infeksiyalara qarşı müdafiəsi zəifləyə bilər. Bundan əlavə, alkoqol istifadəsi ağız boşluğu, udlaq, qida borusu, qaraciyərr, yoğun bağırsaq və süd vəzi xərçəngi də daxil olmaqla bir sıra xərçəng növlərinin riskinin artması ilə əlaqələndirilir.

Hamiləlik zamanı alkoqol qəbulunun təhlükəsiz hesab edilən miqdarı müəyyən edilməyib. Alkoqol plasenta vasitəsilə dölə keçə və onun beyin inkişafına, böyüməsinə və digər orqanlarının formalaşmasına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə hamiləlik dövründə alkoqoldan uzaq durmaq tövsiyə olunur.

Alkoqol və siqaretin birlikdə istifadəsi isə xüsusilə risklidir. Hər iki amil ayrı-ayrılıqda sağlamlığa zərər verdiyi kimi, birlikdə istifadə ağız boşluğu, udlaq, qırtlaq və qida borusu xərçəngi də daxil olmaqla bəzi xəstəliklərin riskini daha da artıra bilər. 

Alkoqol qəbulunun dayandırılması sağlamlıq baxımından müsbət dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Qaraciyərin erkən mərhələdəki zədələnmələri müəyyən qədər bərpa oluna, yuxu və ümumi vəziyyət yaxşılaşa bilər. Lakin inkişaf etmiş sirroz və bəzi digər xroniki orqan zədələnmələri tam geri dönməyə bilər.

Alkoqoldan asılılığı olan şəxslərin onu qəfil dayandırması da riskli ola bilər. Ağır istifadə zamanı kəsilmə sindromu ciddi və hətta həyati təhlükəli vəziyyətlərə səbəb ola bildiyindən, belə hallarda həkim nəzarəti vacibdir.

Ümumilikdə, alkoqolun təsiri yalnız sərxoşluq və ya səhər yaranan narahatlıqla məhdudlaşmır. Müntəzəm və yüksək miqdarda istifadə hüceyrə səviyyəsindən başlayaraq müxtəlif orqan və sistemlərə uzunmüddətli zərər verə bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır