Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Patologiya kafedrasında tədris olunan patologiya fənni tələbələrdə xəstəliklərin yaranma səbəbləri, inkişaf mexanizmləri, toxuma və orqanlarda baş verən morfoloji dəyişikliklər haqqında fundamental biliklər formalaşdırır. Patologiya gələcək həkimlərin düzgün klinik düşüncə tərzinin, diaqnostik yanaşmasının və xəstəliklərin mahiyyətini dərk etməsinin əsasını təşkil edən fundamental tibb elmlərindən biridir.
Müasir dövrdə tibbdə baş verən texnoloji yeniliklər patologiya sahəsindən də yan keçmir. Süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi patoloqun gündəlik fəaliyyətini daha səmərəli edir, diaqnostik prosesin sürətini və dəqiqliyini artırır. Eyni zamanda bu texnologiyalar tələbələr üçün patologiyanın öyrənilməsini daha maraqlı, interaktiv və praktik yönümlü edir.
Süni intellekt patologiyada nə edir?
Süni intellekt rəqəmsallaşdırılmış histopatoloji preparatları qısa müddətdə analiz edərək patoloqa əlavə dəstək göstərir. O, şiş hüceyrələrinin aşkarlanması, iltihabi dəyişikliklərin qiymətləndirilməsi, metastazların müəyyən edilməsi və immunohistokimyəvi boyanmaların hesablanması kimi proseslərdə yüksək dəqiqliklə işləyə bilir.
Bu texnologiya xüsusilə onkoloji xəstəliklərin erkən diaqnostikasında mühüm rol oynayır. Daha sürətli analiz xəstənin vaxtında müalicəyə başlamasına imkan yaradır.
Süni intellekt patoloqu əvəz edəcəkmi?
Bu suala cavab qəti şəkildə xeyrdir. Süni intellekt qərar qəbul etmir. O, yalnız məlumatları analiz edir və patoloqa əlavə informasiya təqdim edir. Xəstənin klinik vəziyyətini, laborator göstəricilərini, radioloji müayinələrini və digər tibbi məlumatları birlikdə qiymətləndirərək yekun diaqnozu qoyan yenə də həkim-patoloqdur. Başqa sözlə, süni intellekt patoloqun rəqibi deyil, onun etibarlı köməkçisidir.
Tələbələr üçün bu nə deməkdir? Bugünkü tibb tələbələri gələcəyin həkimləridir. Onlar yalnız klassik patologiyanı deyil, eyni zamanda müasir texnologiyaları da mənimsəməlidirlər. Süni intellektdən düzgün istifadə bacarığı gələcəkdə daha dəqiq diaqnostika aparmağa, elmi tədqiqatlar həyata keçirməyə və beynəlxalq tibbi mühitdə uğur qazanmağa kömək edəcək. Texnologiyanı bilmək həkimi əvəz etmir, əksinə, onun peşəkarlığını daha da gücləndirir.
Gələcəyə baxış
Dünyanın aparıcı tibb mərkəzlərində süni intellekt artıq patologiyanın ayrılmaz hissəsinə çevrilməkdədir. Bu texnologiyaların tibb təhsilinə inteqrasiyası tələbələrin müasir bilik və bacarıqlarla yetişməsinə, gələcək peşə fəaliyyətinə daha yaxşı hazırlanmasına imkan yaradır.
Azərbaycan tibb təhsili də bu yeniliklərdən faydalanaraq gələcəyin həkimlərini qlobal səhiyyənin tələblərinə uyğun hazırlamaq istiqamətində inkişaf edir.
Beləliklə, süni intellekt patologiyanın gələcəyini dəyişən ən mühüm texnoloji yeniliklərdən biridir. O, diaqnostikanın sürətini və dəqiqliyini artırır, elmi araşdırmaları dəstəkləyir və tibbi təhsildə yeni imkanlar yaradır. Lakin ən vacib məqam budur ki, heç bir texnologiya həkimin biliyini, klinik təfəkkürünü, məsuliyyət hissini və peşəkar qərarvermə bacarığını əvəz edə bilməz.
Patologiyanın gələcəyi insan zəkası ilə süni intellektin əməkdaşlığı üzərində qurulur. Bu əməkdaşlıq isə həm xəstələrin daha keyfiyyətli tibbi xidmət almasına, həm də gələcəyin həkimlərinin daha güclü mütəxəssis kimi yetişməsinə xidmət edəcək.
Arzu İbişova, ATU-nun Patologiya kafedrasının assistenti, tibb üzrə fəlsəfə doktoru
