Ömür boyu alınan təhsil, fasiləsiz zehni fəaliyyət və emosional intellekt yaşlandıqca beynin koqnitiv qabiliyyətlərini qorumağa kömək edir. İtaliyanın Qabaqcıl Tədqiqatlar üzrə Beynəlxalq Məktəbinin (SISSA) alimləri tərəfindən aparılan yeni araşdırma bəzi insanların ahıl yaşa qədər zehni itiliyini necə qoruyub saxlamasının səbəblərinə aydınlıq gətirib. Tədqiqatçıların diqqət mərkəzində təhsil, peşəkar fəaliyyət və intellektual vərdişlər sayəsində formalaşan «koqnitiv ehtiyat» və emosional bacarıqlar dayanıb.

Aztibb.az və "Brain Sciences" jurnalında dərc olunan məqaləyə istinadən yazır ki, layihə çərçivəsində aparılan eksperimentlərdən birində nitq axıcılığı və sözlərin operativ tapılması prosesi araşdırılıb. Məlum olub ki, yüksək koqnitiv ehtiyata malik yaşlı insanlar söz tapmaq tapşırığının ilk 10 saniyəsində gənclərlə tam müqayisə oluna biləcək sürət və dəqiqlik nümayiş etdirirlər. Eyni zamanda sözlərin emosional yükü də nitq yaddaşına təsir göstərir; belə ki, yaşlı şəxslər pozitiv məna daşıyan sözləri neqativlərə nisbətən xeyli asan xatırlayırlar.

65–84 yaş arası şəxslər üzərində işçi yaddaşın yoxlanılmasına yönəlmiş digər tədqiqat isə koqnitiv ehtiyatın tapşırıqların icra dəqiqliyini birbaşa artırdığını sübut edib. Xüsusilə emosional məzmun daşıyan testlərdə ahıllar xoşbəxt üz ifadələrini qəzəbli və ya neytral ifadələrlə müqayisədə daha tez və düzgün tanıyıblar. Yüksək emosional intellektə malik fərdlər emosional siqnallara dərhal cavab vermək əvəzinə onları daha dərindən və ətraflı emal edərək daha keyfiyyətli qərarlar qəbul ediblər.

Alimlər vurğulayırlar ki, İtaliya və Yaponiya kimi uzunömürlülüyün yüksək olduğu ölkələrdə əhalinin ahıl yaşda zehni qabiliyyətlərini qoruması həm fərdlərin həyat keyfiyyəti, həm də səhiyyə sisteminə düşən yükün azalması baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir. Tədqiqat göstərir ki, intellektual cəhətdən zəngin həyat tərzi və emosiyaları düzgün idarə etmək bacarığı beyin qocalmasına qarşı ən etibarlı təbii mexanizmdir.