İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
05.09.2026 08:46

Qocalma qaçılmaz olsa da, bu proses heç də həmişə bərabər və xətti templə getmir.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Nature Aging" jurnalında dərc olunan yeni elmi tədqiqat çərçivəsində insan orqanizmindəki onlarla toxumanın struktur dəyişiklikləri təhlil edilib və müxtəlif bədən nahiyələrinin fərqli qocalma sürətinə malik olduğu üzə çıxarılıb.

 

Məlum olub ki, orqanizmdə vahid "qocalma qanunauyğunluğu" yoxdur. Bəzi toxumalarda reqressiv proseslər artıq 30 yaşdan etibarən sürətlənir, digərləri qadınlarda menopauzaya qədər nisbətən stabil qalır, bir sıra orqanlar isə məhz iki ayrı sürətlənmiş qocalma mərhələsindən keçir.

 

ABŞ-nin Kaliforniya ştatındakı Sanford Bernhem Prebis Tibbi Tədqiqat İnstitutunun hesablamalı biologiya üzrə mütəxəssisi Sancu Sinhanın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu standart patoloji təsvirlər əsasında toxumaların mikroskopik quruluşunu qiymətləndirən «PathStAR» hesablama sistemini hazırlayıb. Bu alqoritm xronoloji yaşa deyil, toxumalardakı fiziki struktur dəyişikliklərinə əsaslanır.

 

Tədqiqatçılar «PathStAR» modelini 21–70 yaş aralığında olan 970 donordan götürülmüş 40 müxtəlif toxuma növünə aid 25 000-dən çox postmortal nümunəyə tətbiq ediblər. Əldə olunan nəticələr göstərib ki, ən tez qocalan strukturlardan biri arteriyalardır; damarlarda ən intensiv struktur dəyişiklikləri məhz 30 yaş civarında baş verir. Bu amil arteriyalarda aterosklerotik düyünlərin (ərplərin) yaranmasının da həmin onillikdə kəskin sürətlənməsi ilə üst-üstə düşür. Beləliklə, xarici görünüş baxımından 30 yaş gənclik dövrü sayılsa da, damar sistemi artıq həmin ərəfədə sürətli struktur dəyişikliyinə məruz qalır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır