İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
05.09.2026 08:46

Qocalma qaçılmaz olsa da, bu proses heç də həmişə bərabər və xətti templə getmir.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Nature Aging" jurnalında dərc olunan yeni elmi tədqiqat çərçivəsində insan orqanizmindəki onlarla toxumanın struktur dəyişiklikləri təhlil edilib və müxtəlif bədən nahiyələrinin fərqli qocalma sürətinə malik olduğu üzə çıxarılıb.

 

Məlum olub ki, orqanizmdə vahid "qocalma qanunauyğunluğu" yoxdur. Bəzi toxumalarda reqressiv proseslər artıq 30 yaşdan etibarən sürətlənir, digərləri qadınlarda menopauzaya qədər nisbətən stabil qalır, bir sıra orqanlar isə məhz iki ayrı sürətlənmiş qocalma mərhələsindən keçir.

 

ABŞ-nin Kaliforniya ştatındakı Sanford Bernhem Prebis Tibbi Tədqiqat İnstitutunun hesablamalı biologiya üzrə mütəxəssisi Sancu Sinhanın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu standart patoloji təsvirlər əsasında toxumaların mikroskopik quruluşunu qiymətləndirən «PathStAR» hesablama sistemini hazırlayıb. Bu alqoritm xronoloji yaşa deyil, toxumalardakı fiziki struktur dəyişikliklərinə əsaslanır.

 

Tədqiqatçılar «PathStAR» modelini 21–70 yaş aralığında olan 970 donordan götürülmüş 40 müxtəlif toxuma növünə aid 25 000-dən çox postmortal nümunəyə tətbiq ediblər. Əldə olunan nəticələr göstərib ki, ən tez qocalan strukturlardan biri arteriyalardır; damarlarda ən intensiv struktur dəyişiklikləri məhz 30 yaş civarında baş verir. Bu amil arteriyalarda aterosklerotik düyünlərin (ərplərin) yaranmasının da həmin onillikdə kəskin sürətlənməsi ilə üst-üstə düşür. Beləliklə, xarici görünüş baxımından 30 yaş gənclik dövrü sayılsa da, damar sistemi artıq həmin ərəfədə sürətli struktur dəyişikliyinə məruz qalır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Mərkəzi Gömrük Hospitalının Əməliyyatxana, Anesteziologiya və Reanimasiya şöbəsində 24/7 rejimində tibbi xidmətlər göstərilir
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Lənkəranda İİV-lə bağlı maarifləndirmə işi aparılıb
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Sabunçu Tibb Mərkəzində təlim:
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
ATU alimlərinin beynəlxalq tədqiqatları dayanıqlı inkişafın qlobal məqsədlərinə töhfə verir