Rusiya alimləri şiş əleyhinə preparatların xərçəng və sağlam hüceyrələrin zülalları ilə qarşılıqlı təsirini simulyasiya edən hesablama modeli hazırlayıblar. Bu yeni texnologiya xərçəngin müalicəsi zamanı yaranan ürəkbulanma, saç tökülməsi və qan dövranı sistemi pozuntuları kimi ağır fəsadları əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verəcək.

Aztibb.az "İzvestiya" nəşrinə istinadən yazır ki, şiş əleyhinə bir çox preparatın sağlam hüceyrələrə də zərər vurmasının əsas səbəbi hüceyrə bölünməsini tənzimləyən CDK1 və CDK2 zülallarının bir-birinə 90 faizə yaxın bənzəməsidir və nəticədə dərman molekulları fərq qoymadan hər iki zülalla birləşir.

Tədqiqatçılar dörd fərqli şirkətin hazırladığı CDK2 inhibitorlarının təsirini molekulyar dinamika modelləri vasitəsilə təhlil edərək müəyyən ediblər ki, dərmanların bu iki zülalı bir-birindən fərqləndirməsində alanin-31 və lizin-33 amin turşusu qalıqları həlledici rol oynayır. Dərman molekulu xərçəng hüceyrəsindəki CDK2 zülalı ilə qarşılaşdıqda lizin-33 vasitəsilə möhkəm əlaqə quraraq zülalın aktiv mərkəzində bərkiyir, sağlam hüceyrədəki CDK1-də isə alanin-31 qalığı inhibitoru yayındıraraq onun möhkəmlənməsinə mane olur.

Əldə edilən nəticələr yalnız şiş hüceyrəsini hədəf alan daha təhlükəsiz preparatların yaradılması üçün hazır təlimat rolunu oynayır və kimyəvi sintezə başlamazdan əvvəl virtual mühitdə molekulun effektivliyini qiymətləndirməyə imkan verir. Bu yanaşma həm tədqiqat xərclərini azaldacaq, həm də süd vəzisi və ağciyər xərçənginin müalicəsində istifadə edilən dərmanların hazırlanmasını sürətləndirəcək. Mütəxəssislər bioinformatika modellərinin prosesi xeyli ucuzlaşdırdığını bildirsələr də, ən mürəkkəb riyazi modelin belə orqanizmdəki bütün metabolitləri nəzərə ala bilməyəcəyini və son mərhələdə kliniki sınaqların vacibliyini vurğulayırlar.