Qidalanma pozuntuları insanın yemək davranışına, bədən görünüşü və çəkisi ilə bağlı düşüncələrinə təsir edən, həm psixi, həm də fiziki sağlamlıq üçün ciddi fəsadlar yarada bilən psixiatrik xəstəliklər qrupudur. Anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza və kompulsiv həddindən artıq yemə pozuntusu əsas növlər sırasındadır.

Aztibb.az xəbər verir ki, qidalanma pozuntuları yalnız qidalanma vərdişi və ya iradə məsələsi deyil, müalicə tələb edən ciddi psixiatrik xəstəliklərdir. Bu pozuntular daha çox yeniyetməlik və gənc yetkinlik dövründə başlasa da, istənilən yaşda və cinsdə insanda müşahidə oluna bilər.

Anoreksiya nervozada insan kökəlməkdən güclü qorxu keçirir, bədənini olduğundan daha kök qavrayır və qida qəbulunu ciddi şəkildə məhdudlaşdıra bilər. Bulimiya nervozada təkrarlanan həddindən artıq yemə tutmaları və sonradan qusma, həddindən artıq idman və ya işlədici dərmanlardan istifadə kimi kompensasiyaedici davranışlar müşahidə olunur. Kompulsiv həddindən artıq yemə pozuntusunda isə insan nəzarəti itirmiş kimi hiss edərək çox miqdarda qida qəbul edir, lakin bunu kompensasiya etmək üçün davranışlar göstərmir.

Yemək, çəki və bədən görünüşü ilə həddindən artıq məşğul olmaq, qidalara qarşı sərt məhdudiyyətlər qoymaq, yeməkdən sonra qusmaq, həddindən artıq idman etmək, tez-tez çox yemək, sosial mühitdə yeməkdən çəkinmək, halsızlıq, başgicəllənmə və saç tökülməsi qidalanma pozuntularının mümkün əlamətləridir.

Qidalanma pozuntularının müalicəsi adətən psixiatr, psixoloq və dietoloqun birgə yanaşmasını tələb edir. Koqnitiv-davranış terapiyası, qidalanma məsləhəti və tibbi nəzarət əsas müalicə istiqamətləri arasındadır. Yeniyetmələrdə ailənin müalicə prosesinə cəlb edilməsi də əhəmiyyətli ola bilər. Depressiya və təşviş kimi yanaşı problemlər olduqda həkim tərəfindən dərman müalicəsi də nəzərdən keçirilə bilər.

Qidalanma pozuntusu olan insanın mütləq çox arıq görünməsi doğru deyil. Xüsusilə bulimiya və kompulsiv həddindən artıq yemə pozuntusunda insanın çəkisi normal və ya normadan yüksək ola bilər. Buna görə xarici görünüşə əsasən diaqnoz qoymaq mümkün deyil.

Şiddətli halsızlıq, huş itirmə, ürək ritminin pozulması, döş qəfəsində ağrı, ciddi susuzlaşma, şüur bulanıqlığı və ya özünə zərərvermə düşüncələri yarandıqda təcili tibbi yardım tələb olunur. Qidalanma, çəki və bədən görünüşü ilə bağlı narahatlıqlar gündəlik həyata təsir göstərirsə, psixiatr və ya psixoloqa müraciət edilməlidir.