İqlim baxımından dayanıqlı pəhriz insult və depressiya riskini azalda bilər
10.08.2026 10:40

Pekin Universiteti və Harvard T.H. Chan İctimai Səhiyyə Məktəbinin alimləri müəyyən ediblər ki, iqlim baxımından dayanıqlı pəhrizə ciddi riayət etmək insult, depressiya və təşviş pozuntularının riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

 

Aztibb.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, tədqiqatın nəticələri "Journal of Affective Disorders" jurnalında dərc olunub.

2019-cu ildə beynəlxalq alimlər qrupu tərəfindən təqdim olunan "Planet Sağlamlığı Pəhrizi" artan dünya əhalisinin qida tələbatını ətraf mühitə minimum zərər vurmaqla ödəməyi hədəfləyən qidalanma modelidir. Bu pəhriz tam taxıllı məhsullar, meyvə, tərəvəz, qoz-fındıq və paxlalı bitkilərin üstünlük təşkil etdiyi rasionu təşviq edir. Eyni zamanda, az miqdarda ət və süd məhsullarına icazə verilsə də, ultra emal olunmuş qidaların və əlavə şəkərin qəbulu ciddi şəkildə məhdudlaşdırılır.

Tədqiqat çərçivəsində UK Biobank məlumat bazasına daxil olan 69 370 nəfərin məlumatları təhlil edilib. Layihənin əvvəlində iştirakçıların orta yaşı təxminən 56 olub. Hər bir iştirakçının pəhrizə uyğunluğu 130 ballıq şkala üzrə qiymətləndirilib.

Nəticələr göstərib ki, pəhrizə ən yüksək səviyyədə əməl edən şəxslərdə aşağı bal toplayanlarla müqayisədə:

insult riski 12 faiz,
depressiya riski 13 faiz,
təşviş pozuntusu riski 13 faiz,
bir neçə beyin xəstəliyinin birlikdə inkişaf etmə riski isə 19 faiz daha aşağı olub.

Qan nümunələrinin analizi zamanı alimlər müəyyən ediblər ki, qidalanması "Planet Sağlamlığı Pəhrizi"nə daha çox uyğun gələn iştirakçıların bioloji yaşı xronoloji yaşlarından daha aşağı olub. Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, məhz bioloji qocalmanın ləngiməsi xəstəlik risklərinin azalmasında mühüm rol oynayır.

Bununla yanaşı, alimlər vurğulayırlar ki, sağlam qocalmaya təsir edən yeganə amil qidalanma deyil və bu prosesə təsir göstərən digər mexanizmlərin öyrənilməsi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılmasına QHT sədrindən münasibət
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Ümumi cərrah Mübariz Mahmudov evində ziyarət edilib
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
 Saatlı RMX-da tanınmış cərrah Əhədağa Soltanovun 75 illik yubileyi qeyd edilib   
Laçında “Hiperqlikemik və hipoqlikemik komalar zamanı yardım” mövzusunda təlim keçirilib
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
Müasir neyrocərrahiyyə yanaşmalarını daim izləyən və peşəkar inkişafını davam etdirən həkim - Toğrul Qasımlı
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
Yüksəkixtisaslı anestezioloq-reanimatoloq Xəyal Məmmədov - Həkimlərimizi tanıyaq!
TƏBİB beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşləri davam etdirir
8 saatlıq mikrocərrahi əməliyyat - Səhiyyə Nazirliyinin həkimləri 3 yaşlı uşağın qopmuş əlini bərpa etdi