Günəş işığı orqanizmdə D vitamininin sintezində mühüm rol oynayır. D vitamini sümük sağlamlığı və immun sisteminin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Lakin ultrabənövşəyi (UV) şüalara uzunmüddətli məruz qalmaq dərinin vaxtından əvvəl qocalmasına və dəri xərçəngi riskinin artmasına səbəb ola bilər.
Aztibb.az xəbər verir ki, günəş işığının ən əsas sübut edilmiş faydası dəridə D vitamini sintezini stimullaşdırmasıdır. Günəş işığının əhval-ruhiyyəyə müsbət təsiri də mümkündür, lakin bu istiqamətdəki elmi sübutlar D vitamini ilə bağlı məlumatlar qədər güclü deyil.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi günəşdən və süni mənbələrdən gələn UV radiasiyanı kanserogen, yəni xərçəng törədə bilən amil kimi təsnif edir. UV şüalanma həmçinin qırışların, dəri ləkələrinin və dərinin elastikliyinin azalmasının əsas səbəblərindən biridir.
Xüsusilə açıq dərili, çilli, tez günəş yanığı keçirən, çoxsaylı xalları olan, özündə və ya ailəsində dəri xərçəngi tarixçəsi olan şəxslər günəşdən qorunmağa daha çox diqqət etməlidirlər. Uşaqlıq dövründə baş verən günəş yanıqları da sonrakı yaşlarda dəri xərçəngi riskini artıra bilər.
Günəşdən qorunmaq üçün günəş şüalarının daha intensiv olduğu saatlarda uzun müddət birbaşa günəş altında qalmamaq, kölgəyə üstünlük vermək, qoruyucu geyim və papaqdan istifadə etmək, açıq dəriyə geniş spektrli SPF 30 və daha yüksək günəşdən qoruyucu vasitə çəkmək tövsiyə olunur. Buludlu havalarda da UV şüaları dəriyə çata bildiyindən qorunmaq vacibdir.
D vitamini ehtiyacını yalnız günəş vannası hesabına qarşılamağa çalışmaq düzgün yanaşma deyil. Yağlı balıq, yumurta sarısı və D vitamini ilə zənginləşdirilmiş məhsullar qida mənbəyi kimi istifadə oluna bilər. Ehtiyac olduqda D vitamini əlavələri həkim məsləhəti ilə qəbul edilməlidir.
Solarium isə D vitamini əldə etmək üçün təhlükəsiz alternativ hesab edilmir. Süni bronzlaşma cihazları UV şüalanma vasitəsilə dəri xərçəngi riskini artıra bilər.
Dəridə yeni xalın yaranması, mövcud xalın ölçü və rənginin dəyişməsi, sağalmayan yara və ya qanayan dəri sahəsi müşahidə edilərsə, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır.
