Nevroloq ayağa qalxarkən başgicəllənmənin səbəblərini açıqlayıb
16.08.2026 10:17

Ayağa qalxarkən başgicəllənməsi sadəcə müvəqqəti narahatlıq deyil, bəzi hallarda ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər. Bu barədə nevroloq Veronika Filonskaya məlumat verib.

Aztibb.az "İzvestiya" nəşrinə istrinadən yazır ki, həkimin sözlərinə görə, başgicəllənmə insanın bədəninin fəzadakı vəziyyətini yanlış hiss etməsi və ya əslində hərəkət olmadığı halda hərəkət hissinin yaranması ilə xarakterizə olunur.

Mütəxəssis qeyd edib ki, tibbdə başgicəllənmənin iki əsas növü fərqləndirilir:

Sistemli başgicəllənmə – ətraf mühitin fırlandığı və ya "karusel" effekti hiss olunur.
Qeyri-sistemli başgicəllənmə – yırğalanma, qeyri-sabitlik, tarazlığın pozulması və ya huşunu itirəcəkmiş kimi hiss etmə ilə müşayiət olunur.

Sistemli başgicəllənmənin ən çox rast gəlinən səbəbləri arasında xoşxassəli paroksizmal mövqe başgicəllənməsi, Menyer xəstəliyi, vestibulyar neyronit və vestibulyar miqren yer alır. Daha nadir hallarda isə bu əlamət eşitmə sinirinin nevrinoması, insult və dağınıq skleroz (multipl skleroz) kimi ciddi xəstəliklərlə əlaqəli ola bilər.

Qeyri-sistemli başgicəllənmə isə narahatlıq və depressiya fonunda inkişaf edən davamlı postural-perseptiv başgicəllənmə, dəmir çatışmazlığı anemiyası və ortostatik hipotenziya ilə bağlı yarana bilər. Bu zaman insan qəfil ayağa qalxdıqda gözlərinin qaralması, zəiflik və tarazlığın pozulması hiss edə bilər.

Nevroloq vurğulayıb ki, başgicəllənmə müstəqil diaqnoz deyil və müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər. Buna görə də bu əlaməti avtomatik olaraq "boyun damarlarının sıxılması", "oksigen çatışmazlığı" və ya "osteoxondroz"la əlaqələndirmək düzgün deyil. Simptomun arxasında daha mürəkkəb nevroloji və ya digər tibbi problemlər dayana bilər.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, başgicəllənmə ilə yanaşı nitq və ya görmə pozğunluğu, bədənin bir tərəfində zəiflik, üz və ya ətraflarda keyimə, koordinasiya pozğunluğu və ya üzün asimmetriyası yaranarsa, bu insultun əlaməti ola bilər və təcili tibbi yardım tələb edir.

Həmçinin güclü baş ağrısı, "başda duman" hissi və davamlı halsızlıq anemiyanın əlamətləri də ola bilər. Bu səbəbdən tez-tez təkrarlanan və ya səbəbi bilinməyən başgicəllənmə zamanı həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Polimer Materialları İnstitutunun alimlərinin yeni tədqiqat nəticələri açıqlanıb    
Səadət Bayramova: Səhiyyədə QHT–dövlət əməkdaşlığı daha sistemli qurulmalıdır
Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı xəstəxanada müalicə alan şəhid anasını və gözdən əlil sakini ziyarət edib
Uzun illər uretra darlığından əziyyət çəkən xəstə üzərində mürəkkəb cərrahi əməliyyat icra olunub
ATU-nun Əczaçılıq fakültəsinin nümayəndə və tələbələri əczaçılıq zavoduna səfər ediblər  
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Respublika Klinik Xəstəxanasında 660 qram çəkidə vaxtından əvvəl doğulan körpə sağlam şəkildə evə yola salınıb
Süni intellekt patologiyanın gələcəyini necə dəyişir?
Təcili tibbi yardım sahəsində peşəkar pediatr
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti mürəkkəb cərrahi əməliyyat 
Hərəkət məhdudiyyətli qız uşaqlarının dispanserizasiyası başa çatıb
Kardiologiya ixtisası - milli səhiyyə təhlükəsziliyinin strateji istiqaməti
TƏBİB tərəfindən patronaj xidmətinin keyfiyyətinin təkmilləşdirilməsi məqsədilə təlimçilərin hazırlığı proqramı həyata keçirilib
Həddindən artıq isti hava beyin üçün təhlükə yaradır
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub