Bir çox insan hesab edir ki, aşağı səviyyədə olan LDL ("pis" xolesterin) ürək-damar xəstəlikləri riskinin də aşağı olması deməkdir. Lakin kardioloqlar bildirirlər ki, bu hər zaman doğru deyil. Ürək sağlamlığına təsir edən mühüm amillərdən biri də lipoprotein(a) – Lp(a) adlı göstəricidir.

Aztibb.az "Dr Data"ya istinadən yazır ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, Lp(a) ürək-damar xəstəliklərinin inkişafında mühüm rol oynayan, lakin çox vaxt nəzərdən qaçan genetik risk faktorudur. Bu göstərici adi lipid analizlərinə daxil olmur və yalnız ayrıca laborator müayinə ilə müəyyən edilir.

Lp(a)-nın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun əsasən genetik olaraq müəyyənləşməsidir. Sağlam qidalanma, fiziki aktivlik və düzgün həyat tərzi ümumi ürək sağlamlığını qorusa da, Lp(a) səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmir. Buna görə də normal həyat tərzi keçirən insanlarda belə bu göstəricinin yüksək olması mümkündür.

Həkimlər bildirirlər ki, Lp(a) səviyyəsi həyat boyu böyük ölçüdə sabit qalır. Bu səbəbdən əksər insanlar üçün onu bir dəfə ölçmək kifayət edir. Əldə olunan nəticə gələcək ürək-damar riskinin qiymətləndirilməsində mühüm məlumat verir.

Xüsusilə ailəsində erkən yaşlarda infarkt, insult və ya digər ürək-damar xəstəlikləri müşahidə olunan şəxslərə Lp(a) analizini etdirmək tövsiyə olunur. Erkən diaqnostika gələcəkdə riskin düzgün qiymətləndirilməsinə və profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməsinə kömək edə bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, Lp(a) yüksək olduqda və eyni zamanda LDL xolesterinin səviyyəsi də artdıqda ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riski daha da yüksəlir. Buna görə risk faktorlarının birlikdə qiymətləndirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır.

Kimlər Lp(a) analizini etdirməlidir?

Ailəsində erkən yaşlarda infarkt və ya insult keçirmiş şəxslər olanlar;
Səbəbi izah olunmayan yüksək ürək-damar riski olan insanlar;
LDL xolesterini normal olsa da, ürək-damar xəstəliyi inkişaf edən şəxslər;
Həkimin tövsiyəsi ilə ürək-damar riskinin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə ehtiyac olan şəxslər.

Yadda saxlayın! 

Normal LDL hər zaman aşağı ürək-damar riski demək deyil.
Lp(a) ürək-damar xəstəliklərinin "gizli günahkarlarından" biri hesab olunur.
Bu göstərici əsasən genetik olduğu üçün sağlam həyat tərzi onu tam aradan qaldırmır.
Bir dəfə aparılan Lp(a) analizi gələcək riskin qiymətləndirilməsində dəyərli məlumat verə bilər.
İlk infarktın qarşısını almağın ən effektiv yollarından biri riski əvvəlcədən müəyyən etməkdir.

Mütəxəssislər xatırladırlar ki, Lp(a) analizinin nəticəsi mütləq həkim tərəfindən digər risk faktorları ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Erkən diaqnostika və fərdi riskin düzgün müəyyən edilməsi ürək-damar xəstəliklərinin profilaktikasında mühüm rol oynayır.