Gen terapiyası anadangəlmə karlığın müalicəsində tarixi dönüş nöqtəsi yaradıb
09.07.2026 09:18

Elm dünyası anadangəlmə karlıq və ağır eşitmə itkisi olan xəstələrin müalicəsində tarixi əhəmiyyət daşıyan nailiyyətə imza atıb. İsveçdə fəaliyyət göstərən Karolinska İnstitutu tərəfindən aparılan qabaqcıl gen terapiyası tədqiqatı göstərib ki, cəmi bir dəfə tətbiq edilən inyeksiya bir neçə həftə ərzində xəstələrin eşitmə qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə bərpa edə bilir. İndiyədək geri dönməz hesab olunan bu vəziyyət genetik mənşəli eşitmə itkisi olan insanlar üçün tamamilə yeni və uzunmüddətli müalicə perspektivi açır.

Aztibb.az "Biomedia" qəzetinin məlumatına istinadən yazır ki, bu inqilabi yanaşmanın əsasını daxili qulaqda səs dalğalarının sinir impulslarına çevrilməsində mühüm rol oynayan OTOF geninin funksiyasının bərpası təşkil edir. Sağlam insanlarda bu gen səs siqnallarının beyinə ötürülməsini təmin edən xüsusi zülalın sintezini həyata keçirir. Anadangəlmə karlıq zamanı isə həmin zülal istehsal olunmadığından hüceyrələrarası siqnal ötürülməsi pozulur. Tədqiqatçılar laboratoriyada hazırlanmış funksional gen nüsxəsini təhlükəsiz virus daşıyıcısı vasitəsilə birbaşa daxili qulağa yeridərək bu genetik qüsuru hüceyrə səviyyəsində aradan qaldırmağa nail olublar.

Klinik sınaqlarda iştirak edən, yaşı 1-dən 24-ə qədər olan 10 xəstənin hamısında müalicədən cəmi bir ay sonra səslərə cavab reaksiyası müşahidə edilib. Altı aylıq müşahidə dövrünün sonunda isə eşitmə qabiliyyətində diqqətəlayiq yaxşılaşma qeydə alınıb. Xəstələrin eşitmə həddi orta hesabla 106 desibeldən 52 desibelə qədər enib. Xüsusilə erkən yaşlı uşaqlarda əldə olunan nəticələr daha təsirli olub. Belə ki, 7 yaşlı bir uşaq müalicədən sonra demək olar ki, normal eşitmə qabiliyyətinə qovuşaraq ətrafındakı insanlarla sərbəst şifahi ünsiyyət qura bilib.

Yetkin xəstələrdə də müsbət nəticələr verən və ciddi yan təsirlərlə müşayiət olunmayan bu metod gen terapiyası sahəsində mühüm irəliləyiş kimi qiymətləndirilir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, əldə olunan uğurdan sonra klinik tədqiqatların daha geniş yayılmış genetik eşitmə pozğunluqlarını da əhatə edəcək şəkildə genişləndirilməsi planlaşdırılır. Bu yanaşmanın gələcəkdə səssizlik dünyasına göz açan milyonlarla insan üçün effektiv və qalıcı müalicə imkanına çevriləcəyi gözlənilir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev