Süni intellektlə hazırlanmış vaksin insanlar üzərində sınaqdan keçirilir
08.07.2026 12:29

 

Alimlər ilk dəfə olaraq süni intellekt sistemlərinin köməyi ilə hazırlanmış vaksin namizədinin insanlar üzərində klinik sınaqlarına başlanıldığını bildiriblər. Layihə Kembric Universiteti tədqiqatçıları tərəfindən həyata keçirilir və COVID-19-un müxtəlif variantlarına, həmçinin gələcəkdə heyvanlardan insanlara keçə biləcək koronavirus təhlükələrinə qarşı universal müdafiə yaratmağı hədəfləyir.

 

Aztibb.az "Cursorinfo" agentliyinin məlumatına istinadən yazır ki, tədqiqat çərçivəsində alimlər müxtəlif koronavirusların genetik məlumatlarını toplayaraq süni intellekt sisteminə təqdim ediblər. İİ bu məlumatları təhlil edərək virus ailəsinin ümumi xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirib və immun sistemi bir neçə koronavirusa qarşı eyni vaxtda hazırlaya biləcək xüsusi antigen dizayn edib.

 

Bu yanaşmanın əsas məqsədi immun sistemini yalnız bir konkret virus variantına deyil, koronavirus ailəsinin ümumi xüsusiyyətlərinə qarşı yönəltməkdir. Beləliklə, virus mutasiyaya uğrasa və ya heyvanlardan insanlara keçsə belə, orqanizmin daha geniş müdafiə reaksiyası formalaşa bilər.

 

Layihə müəllifləri bildirirlər ki, məqsəd hər yeni ştamm üçün ayrıca vaksin hazırlamaq əvəzinə, virusların təkamülünü qabaqlaya biləcək universal immun cavab yaratmaqdır. Hazırda vaksin erkən mərhələli klinik sınaqlardan keçir və onun təhlükəsizliyi, immun cavab yaratma qabiliyyəti və effektivliyi qiymətləndirilir.

 

Alimlər eyni süni intellekt yanaşmasını Ebola və mövsümi qrip kimi digər təhlükəli infeksiyalar üçün universal vaksinlərin hazırlanmasında da tətbiq etməyi planlaşdırırlar.

 

Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayırlar ki, erkən klinik sınaqlar texnologiyanın tam uğur qazandığını göstərmir. Vaksinin geniş istifadəyə verilməsi üçün onun təhlükəsizliyi və effektivliyi bir neçə mərhələli klinik tədqiqatlarla təsdiqlənməlidir.

 

Əgər bu texnologiya sonrakı sınaqlarda uğurlu nəticə versə, gələcəkdə pandemiyaların qarşısını almaq üçün daha universal və qabaqlayıcı vaksin platformalarının yaradılması mümkün ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub   
Rüfət Hacıəlibəyov səhiyyə nazirinin müavini təyin edilib - SƏRƏNCAM
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub
 XMTU nümayəndə heyəti ATU-nun klinikalarında olub   
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında yeni oftalmoloji dərs vəsaitinin təqdimatı keçirilib
 Ağdaşın Eymur və Şordəhnə kəndlərində səyyar tibbi müayinələr aparılıb   
Sağlamlıq vərdişləri ailədə bir “mədəni irs” kimi formalaşmalıdır - MÜSAHİBƏ
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin
Təranə Bayramova Böyük Britaniyada yüksək riskli hamiləliklərin idarə olunması üzrə qabaqcıl təcrübə ilə tanış olub