Alimlər xərçəng şişlərinin bəzən niyə öz-özünə kiçildiyini açıqlayıblar – Qədim virus genləri immun sisteminə kömək edə bilər
07.08.2026 10:35

ABŞ-ın Dana-Farber Xərçəng İnstitutunun alimləri insan genomunda milyonlarla il əvvəlki virus infeksiyalarından qalan genetik elementlərin müəyyən hallarda xərçəngə qarşı mübarizədə immun sisteminə kömək edə biləcəyini aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Cell" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə diqqət çəkib.

Araşdırma böyrəyin ən çox rast gəlinən bədxassəli şişlərindən biri olan işıqqeyri (clear cell) böyrək hüceyrəli karsinoması üzərində aparılıb. Məlum olub ki, bu xəstəlik üçün xarakterik olan VHL geninin mutasiyası zamanı hüceyrələrdə qədim viruslardan qalan endogen retroviruslar aktivləşir.

Tədqiqatın müəlliflərindən doktor Ketrin Vunun sözlərinə görə, bu retrovirus elementləri insanın uzaq əcdadlarının keçirdiyi virus infeksiyalarının genetik izləridir.

Alimlər müəyyən ediblər ki, bu virus genləri aktivləşdikdə xüsusi zülallar sintez olunur. Xərçəng hüceyrələri həmin zülalların parçalarını öz səthində nümayiş etdirir və bu parçalar immun sisteminin T-limfositləri üçün bir növ "siqnal" rolunu oynayır. Nəticədə T-hüceyrələri şişi daha asan tanıyaraq ona hücum edə bilir.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, bu mexanizm bəzi böyrək şişlərinin nadir hallarda öz-özünə geriləməsi (spontan reqressiya) fenomenini izah edə bilər. Belə hallarda immun sistemi bədxassəli hüceyrələri xarici müdaxilə olmadan məhv edir.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr hələ fundamental elmi tədqiqat mərhələsindədir və klinik praktikaya tətbiq olunmur. Bununla belə, gələcəkdə qədim virus genlərindən yaranan bu "siqnallar" xərçəngə qarşı yeni immunoterapiya üsullarının hazırlanması üçün perspektivli hədəf ola bilər.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır