Xərçəng müalicəsində ən böyük problemlərdən biri həmişə eyni olub: şiş hüceyrələrini məhv etmək çox vaxt sağlam hüceyrələrə də zərər vurur. Alimlər isə bu problemi aşmaq üçün insan saçından min dəfə kiçik robotlar hazırlayıblar.

Aztibb.az "News-medical" portalına istinadən yazır ki, ABŞ-ın Arizona Dövlət Universitetinin alimləri Çin Milli Nanofəaliyyət və Nanotexnologiya Mərkəzinin tədqiqatçıları ilə birlikdə DNT origami adlı üsuldan istifadə edərək bu nanorobotları yaradıblar. Bu texnologiya DNT zəncirlərinin dəqiq şəkildə qatlanaraq müəyyən forma almasına əsaslanır. Hazırlanan nanorobotlar cəmi 90x60 nanometr ölçüsündə kiçik düzbucaqlı strukturlardır. Hər bir nanorobotun daxilində qan laxtalanmasını başladan trombin fermenti yerləşdirilib.

Nanorobotların əsas üstünlüyü onların hədəfi dəqiq müəyyən edə bilməsidir. Onların üzərində şişləri qidalandıran damarların səthində yüksək miqdarda olan, lakin sağlam damarlarda az rast gəlinən nukleolin zülalını tanıyan xüsusi molekul yerləşdirilib.

Nanorobot şiş damarına bağlandıqda açılır və içindəki trombini buraxır. Bu isə həmin nahiyədə lokal qan laxtasının yaranmasına səbəb olur. Nəticədə şişə gedən qan axını kəsilir və şiş qida və oksigensiz qalaraq inkişafını dayandırır.

Siçanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda döş xərçəngi, melanoma, yumurtalıq və ağciyər xərçəngi modellərində nanorobotların effektivliyi yoxlanılıb. Onlar inyeksiyadan bir neçə saat sonra şişlərin ətrafında toplanmağa başlayıblar. Melanoma modelində 8 siçandan 3-də şişlərin tamamilə yox olduğu, orta yaşama müddətinin isə iki dəfədən çox artdığı müşahidə edilib.

Təhlükəsizlik sınaqları həm siçanlarda, həm də kiçik donuzlar kimi daha iri heyvanlarda aparılıb. Nəticələr sağlam toxumalarda arzuolunmaz qan laxtalanmasının baş vermədiyini və nanorobotların beyində toplanmadığını göstərib. Bu, qan dövranı ilə tətbiq olunan müalicələr üçün əsas təhlükələrdən biri hesab olunur.

Alimlər bildirirlər ki, bu araşdırma hələ klinikadan əvvəlki mərhələdədir və insanlarda sınaqdan keçirilməyib. Lakin bu yanaşma xərçənglə mübarizədə mövcud müalicələrdən fərqli, daha hədəfli bir strategiya kimi qiymətləndirilir.