Alimlər onurğa kanalının daralması riskini artıran yeni genetik amillər aşkar ediblər
12.06.2026 10:26

 

Nature Communications: Bel nahiyəsində onurğa kanalının stenozu ilə əlaqəli 73 yeni gen müəyyən edilib

 

Beynəlxalq alimlər qrupu bel nahiyəsində onurğa kanalının stenozunun inkişaf riski ilə əlaqəli əvvəllər məlum olmayan 73 genetik bölgə müəyyən edib. Tədqiqat bu xəstəliyə dair indiyədək aparılmış ən genişmiqyaslı genetik araşdırmalardan biri hesab olunur.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, bununla bağlı nəticələr "Nature Communications" jurnalında dərc edilib.

 

Bel nahiyəsinin onurğa stenozu degenerativ dəyişikliklər nəticəsində yaranır. Bu zaman onurğa beyni kanalı daralır və onun içərisindən keçən sinirlər sıxılır. Xəstəliyin xarakterik əlamətlərindən biri neyrogen aralıqlı axsama sindromudur. Bu vəziyyət yeriyərkən ayaqlarda ağrı, keyimə və ya zəiflik hissinin yaranması ilə müşayiət olunur və xəstəni tez-tez dayanmağa məcbur edir. Əksər hallarda xəstəlik simptomsuz keçsə də, bəzi pasiyentlərdə hərəkət qabiliyyətini ciddi şəkildə məhdudlaşdırır.

 

Tədqiqat çərçivəsində 780 mindən çox insanın genetik və tibbi məlumatları təhlil edilib. Araşdırma nəticəsində 73 yeni genetik lokus aşkar olunub, eyni zamanda daha əvvəl məlum olan 15 genetik bölgə də təsdiqlənib. Ağır stenoz səbəbindən cərrahi əməliyyat keçirmiş pasiyentlərin məlumatları ayrıca analiz olunub və bu qrupda xəstəliklə əlaqəli daha 32 spesifik genetik bölgə müəyyən edilib.

 

Müəyyən edilən genom bölgələrinin bir çoxu onurğanın quruluşunu, degenerativ prosesləri və sinir sisteminin fəaliyyətini tənzimləyən bioloji mexanizmlərlə əlaqəlidir. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu nəticələr eyni yaşla bağlı dəyişikliklərə malik insanların bir qismində simptomatik stenozun inkişaf etməsinin, digərlərində isə inkişaf etməməsinin səbəblərini izah etməyə kömək edir.

 

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə xəstəliyin genetik əsaslarının daha dərindən öyrənilməsi hədəflənmiş müalicə üsullarının hazırlanmasına, risk qruplarının erkən müəyyənləşdirilməsinə və səhiyyə sisteminin xərclərinin azaldılmasına töhfə verə bilər.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır