Zədələnmiş orqanlar bərpa olunmaq qabiliyyətinə malikdir
12.05.2024 15:31

Yağlı və yüksək kalorili qidalarla orqanizmə aktiv yük düşməsi səbəbindən qaraciyər, mədə-bağırsaq traktı, mədəaltı vəzi, ürək və hətta sümük sistemi ciddi risk altındadır.


Aztibb.az “Gazeta” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu barədə endokrinoloq Anjella Tolmasova danışıb.


“Sağlam qaraciyər toksinləri ən qısa müddətdə məhv etmək, yüksək zəhərli maddələri daha az zəhərli birləşmələrə çevirmək kimi möcüzəvi qabiliyyətə malikdir. Ancaq uzun müddət həddindən artıq yüklənmə onun üçün ağrısız ola bilməz. Zəhərli qida istehlakı çox uzun müddət olarsa, qaraciyərin ən erkən zədələnməsi, nəticədə siroza və hətta karsinomaya çevrilə bilən bilər.


Mütəxəssis, mayda pikniklərdə və bayram günlərində ağır yük alan növbəti orqan mədəaltı vəzidir (PG). Qaraciyərlə eyni fermentlərə malikdir, lakin o da yaxşı bərpa oluna bilmir.


Həkim izah edib ki, mədəaltı vəzi spirti emal etmək üçün çox çalışmalı olduğu üçün onun öz toxumalarının mədəaltı vəzi şirəsi istehsal etməsi üçün çox zəruri olan enerji istehsal etmək qabiliyyəti azalır.


"Mədəaltı vəzinin uzun müddət həddindən artıq yüklənməsi ilə pankreatit, piylənmə və diabet kimi xəstəliklər inkişaf edə bilər", - həkim əlavə edib.


Ancaq ümidsiz olmayın: zədələnmiş orqanlar bərpa olunmaq qabiliyyətinə malikdir və alkoqoldan tamamilə imtina etsəniz və normal pəhrizə keçsəniz, onlar yeni kimi olacaqlar.


“Görüləcək ilk şey, növbəti 4-5 həftə ərzində alkoqoldan və yüksək xolesterollu pəhrizdən tamamilə imtina etməkdir. Gələcəkdə həyat tərzinizi (pəhriz və fiziki fəaliyyətinizi) dəyişdirməkdir”, - ekspert bildirib.


Balanslaşdırılmış qidalanma rejiminə riayət etmək, zülallar, yağlar və karbohidratlar qəbul etmək kimi bəzi qaydalara riayət etmək də tövsiyə olunur. Vitaminlə zəngin qidalar haqqında unutmayın.


“Hər yeməyə aşağıdakılar daxil edilməlidir: 50% tərəvəz (lif), 25% protein komponenti (balıq, dəniz məhsulları, ət, quş əti, yumurta) və 25% kompleks karbohidratlar (taxıllar, bərk buğda makaronları, kartof, tam taxıl çörəyi). Son yemək yatmazdan 3-4 saat əvvəl olmalıdır. Kifayət qədər, gündə 1,5-2 litrə qədər maye içilməlidir”, həkim tövsiyə edib.


O, həmçinin fiziki fəaliyyətin miqdarını artırmağı tövsiyə edib: gündə ən azı 30 dəqiqə, həftədə ən azı 150 dəqiqə davam edən orta intensivlikli aerobik məşqlər (gəzinti, üzgüçülük, rəqs, yoqa...). Son çarə olaraq həftədə 75 dəqiqə aerobik məşq edə bilərsiniz. Ancaq bu vəziyyətdə onlar çox sıx olmalıdırlar.


Həkim qeyd edib ki, spirtli içki qəbul etmək sağlam orqanizmə zərər verməyəcək həddə içmək şərtilə mümkündür.


“Qadınlar üçün gündə 1 vahiddən və kişilər üçün 2 vahiddən çox olmamalıdır (lakin gündəlik deyil). Bir şərti vahid 15 q etanola uyğundur: təxminən 40 q sərt içki və ya 140 q şərab və ya 300 q pivə”, - deyə həkim yekunlaşdırıb.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
 Yardımlı rayonunda “Dərsimiz Sağlamlıq” adlı maarifləndirici görüş keçirilib   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
Təzyiq xəstələri üçün yeni ümid - 
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb