Tanaterapiya nədir və onun ölümlə nə əlaqəsi var? Ölümdən qorxmağı dayandırmaq və eyni zamanda məcburi özünü qoruma instinktini necə bloklamamaq olar?
Aztibb.az bu mövzuda “Pravda” nəşrində dərc olunan Rusiyada Tanatoterapiya İnstitutunun direktoru, psixoloq, tanatoterapevt Vladimir Baskakovla söhbəti ixtisarla təqdim edir.
- Bu hansı peşədir, tanaterapevt konkret olaraq nə ilə məşğul olur?
- Əvvəla, ondan başlayaq ki, belə bir peşə - tanaterapevt yoxdur və heç vaxt olmayacaq, çünki o, ölüm mövzusuna toxunur. Biz heç vaxt peşəyə çevrilməyəcəyik. Bu ümumi mədəniyyətdə ölümə bir münasibətdir.
Mən ilk növbədə psixoloqam, ona görə də ilk növbədə mexanizmlərlə maraqlanıram. Biz insanın təması ilə onun ölümü ilə, ölümcülliyi ilə məşğul oluruq.
Yalın əlinizlə isti tavanı tutmağı təsəvvür edin. Nə olacaq? Əlinizi çəkəcəksiniz. Buna görə də, bu mövzuya gəldikdə, onunla əlaqəni dərhal kəsirik.
Bizim üçün ölümlə təmasda olmaq çətindir, bu, qeyd etdiyim kimi əlinizlə qaynar tavadan tutmağa bənzəyir - təmas dərhal qırılır. Ölümlə yalnız tanımadıqda əlaqə qurmaq olar, psixoloji müdafiə ilə deyil. Tanaterapiya sənəti müdafiədən yan keçmək və xüsusi vəziyyətə açıq çıxış etməkdir: bunu yaşayanlar bunu həzz, sevinc və xoşbəxtlik kimi təsvir edirlər.
Tatoterapiyanın əsas məqsədi insanın ölüm və ölüm prosesləri ilə əlaqə yaratmasında xüsusi yardım göstərməkdir. Bu cür yardım, insanın ölümlə təmas anında yaşadığı güclü hissləri tam yaşamağa imkan verir. Tanatoterapiya hər kəs üçün qaçınılmaz olan və hisslərlə çox güclü olan şeylərə toxunmağı mümkün edir.
- Tanatoterapiya yalnız ölüm qorxusundan qurtulmağa kömək edir?
- Tanaterapiyanın əhatə dairəsi daha genişdir. Məsələn, cinsi problemlərin həllində istifadə olunur. Bu gün bir çox insanlar özlərini intellektlə eyniləşdirərək başı bədəndən vacib amil kimi görürlər.
Onlar üçün bədən vasitəsilə yaşamaq çətindir, bədənlərini başqa bir insan üçün bir obyekt, arzu obyekti kimi hiss etmək daha çətindir. Tanatoterapiya onlara nəzarəti buraxmağı, tərəfdaşına və öz hisslərini açmağı öyrənməyə kömək edir, qorxuları aradan qaldırır. Həmçinin, tanatoterapiya depressiya, alkoqolizm və narkomaniya, osteoxondrozun müalicəsində, tətbiq olunan bilən terapiyadır.
Bütün psixoloji problemlərin öz bədən təzahürləri var: əzələlərdə, duruşda, baxışda, nəfəs almada və s. Biz müxtəlif bədən şəkilləri almaqla bir növ psixoloji məhdudiyyətlərimizlə qarşılaşırıq.
