Analgetiklər - Tətbiq məqsədləri və təsirləri
24.10.2023 11:54

Analgetiklər ağrıları aradan qaldırmaq üçün istifadə olunan dərmanlardır. Texniki cəhətdən, analgetik termini yuxuya getmədən və ya huşunu itirmədən ağrıdan xilas olmağa imkan verən bir dərmana aiddir.

Aztibb.az glas.ru-ya istinadən yazır ki, analgetiklərin təsiri ümumiyyətlə 10-30 dəqiqə arasında başlayır və 1-6 saat arasında davam edir.

Analgeziya (ağrıkəsən) təsirinə müxtəlif farmakoloji qrup preparatları malikdir. Analgetik maddələr anesteziologiyada, əsasən, ümumi anesteziya və cərrahiyə əməliyyatından sonrakı ağrını götürmək üçün istifadə edilir. Bu qrup Analgetik maddələrin əsas nümayəndələri morfin, fentanil (remifentanil), omnopon, promedol, trimeperidin, prosidol, butorfanol, moradol, stadol, nalbufin, tramadoldur. Analgetik aktivliyinə görə buprenorfin morfindən 20–50 dəfə üstündür və kiçik cərrahi əməliyyatlardan sonra intensiv ağrıları götürmək üçün təyin edilir.

Qeyri-narkotik analgetik maddələrə pirazolonun (amidopirin, analgin, antipirin, butadion), anilinin (antifebrin, parasetamol, fenasetin), salisil turşusunun törəmələri (asetilsalisil turşusu, natrium-salisilat, salisilamid) aiddir. Ağrı götürmə aktivliyinə görə onlar narkotik analgetik maddələrdən xeyli geri qalır. Bundan əlavə onlar ancaq bəzi növ ağrılar (nevralgik, baş, diş və s.) zamanı effektlidir. Qeyri-narkotik analgetik maddələrin yuxugətirici təsiri yoxdur, tənəffüs və öskürək mərkəzlərinə, şərti-reflektor fəaliyyətə təsir göstərmir, eyforiya törətmir.

Analgetiklər müxtəlif şəraitdə yaranan ağrıları aradan qaldırmaq üçün istifadə olunur:

• Appendisit
• Xərçəng
• Onurğanın əyriliyi kimi anadangəlmə şərtlər
• Fibromyalji
• Öd kisəsi xəstəliyi
• Mədə-bağırsaq xəstəlikləri
• Baş ağrısı
• Yanlış qaldırma texnikası nəticəsində yaranan ağrı
• İnfeksiya
• ədəd
• Miqren
• Multipl skleroz
• Sinir zədəsi
• əhənglənmə
• Ağrı sindromları
• Pis duruş
• Romatoid artrit
• Cərrahiyyə
• Zədə
• Diş ağrısı
• Yara təmizlənməsi və s.

Bütün bu vəziyyətlərə analgetiklər uyğun olmaya da bilərlər. Onlar iş üsullarına və potensiallarına görə müxtəlif növlərə bölünürlər.

Analgetiklərin yan təsirləri

Yan təsirləri yaşamaq riskiniz aldığınız analgetik növündən və nə qədər müddətə qəbul etməyinizdən asılıdır.
Analgetiklərin ümumi yan təsirləri aşağıdakıları əhatə edə bilər.

• Qəbizlik
• Keylik
• Başgicəllənmə
• Bulantı
• Ürək yanması
• Mədə və bağırsaqların qıcıqlanması
• Qulaqlarda səs
• Dəri qaşınması
• Quru ağızvə s.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev