Analgetiklər ağrıları aradan qaldırmaq üçün istifadə olunan dərmanlardır. Texniki cəhətdən, analgetik termini yuxuya getmədən və ya huşunu itirmədən ağrıdan xilas olmağa imkan verən bir dərmana aiddir.
Aztibb.az glas.ru-ya istinadən yazır ki, analgetiklərin təsiri ümumiyyətlə 10-30 dəqiqə arasında başlayır və 1-6 saat arasında davam edir.
Analgeziya (ağrıkəsən) təsirinə müxtəlif farmakoloji qrup preparatları malikdir. Analgetik maddələr anesteziologiyada, əsasən, ümumi anesteziya və cərrahiyə əməliyyatından sonrakı ağrını götürmək üçün istifadə edilir. Bu qrup Analgetik maddələrin əsas nümayəndələri morfin, fentanil (remifentanil), omnopon, promedol, trimeperidin, prosidol, butorfanol, moradol, stadol, nalbufin, tramadoldur. Analgetik aktivliyinə görə buprenorfin morfindən 20–50 dəfə üstündür və kiçik cərrahi əməliyyatlardan sonra intensiv ağrıları götürmək üçün təyin edilir.
Qeyri-narkotik analgetik maddələrə pirazolonun (amidopirin, analgin, antipirin, butadion), anilinin (antifebrin, parasetamol, fenasetin), salisil turşusunun törəmələri (asetilsalisil turşusu, natrium-salisilat, salisilamid) aiddir. Ağrı götürmə aktivliyinə görə onlar narkotik analgetik maddələrdən xeyli geri qalır. Bundan əlavə onlar ancaq bəzi növ ağrılar (nevralgik, baş, diş və s.) zamanı effektlidir. Qeyri-narkotik analgetik maddələrin yuxugətirici təsiri yoxdur, tənəffüs və öskürək mərkəzlərinə, şərti-reflektor fəaliyyətə təsir göstərmir, eyforiya törətmir.
Analgetiklər müxtəlif şəraitdə yaranan ağrıları aradan qaldırmaq üçün istifadə olunur:
• Appendisit
• Xərçəng
• Onurğanın əyriliyi kimi anadangəlmə şərtlər
• Fibromyalji
• Öd kisəsi xəstəliyi
• Mədə-bağırsaq xəstəlikləri
• Baş ağrısı
• Yanlış qaldırma texnikası nəticəsində yaranan ağrı
• İnfeksiya
• ədəd
• Miqren
• Multipl skleroz
• Sinir zədəsi
• əhənglənmə
• Ağrı sindromları
• Pis duruş
• Romatoid artrit
• Cərrahiyyə
• Zədə
• Diş ağrısı
• Yara təmizlənməsi və s.
Bütün bu vəziyyətlərə analgetiklər uyğun olmaya da bilərlər. Onlar iş üsullarına və potensiallarına görə müxtəlif növlərə bölünürlər.
Analgetiklərin yan təsirləri
Yan təsirləri yaşamaq riskiniz aldığınız analgetik növündən və nə qədər müddətə qəbul etməyinizdən asılıdır.
Analgetiklərin ümumi yan təsirləri aşağıdakıları əhatə edə bilər.
• Qəbizlik
• Keylik
• Başgicəllənmə
• Bulantı
• Ürək yanması
• Mədə və bağırsaqların qıcıqlanması
• Qulaqlarda səs
• Dəri qaşınması
• Quru ağızvə s.
