Qədim yazıları oxumaq üçün süni intellektdən istifadə edildi
18.10.2023 09:36

Rusiya, Almaniya və İsraildən olan alimlər qrupu eramızın 79-cu ilində Vezuvi dağının püskürməsi nəticəsində yanmış qədim əlyazmanı deşifrə ediblər.

Aztibb.az “The Guardian” nəşrinə istinadən yazır ki, mütəxəssislər süni intellektin köməyi ilə Qədim Romanın tarixi və mədəniyyətinə işıq sala biləcək sənədin mətnini bərpa edə biliblər.

Alimlər Vezuvi Kodeksi kimi tanınan əlyazmanı deşifrə etmək üçün süni intellektdən faydalanıblar. Əlyazma yunan dilində həyat və ölüm haqqında fəlsəfi müzakirələrdən ibarət olub. Uzun müddət əlyazma tamamilə itmiş hesab olunurdu, lakin bu yaxınlarda elm adamları Vezuvi püskürməsindən sonra qalan daşlaşmış küldə əlyazmanı aşkar ediblər.

Mətni bərpa etmək üçün süni intellektin onu oxuması prosesi davam edir.

Əvvəllər deşifrə edilmiş və nəşr edilmiş minlərlə qədim əlyazma üzərində təlim keçirilib. Bu üsul mətnin quruluşunu, yazı tərzini, hətta odla tam məhv olmayan bəzi sözləri müəyyən etməyə imkan verib.

Alimlərin fikrincə, əlyazmanın mətninin bərpası prosesi uzun və çətin olacaq. Bununla belə, onlar əmindirlər ki, gördükləri işlərin nəticələri uzaq dövrdə yaşayan insanların düşüncə tərzini və mədəni xüsusiyyətlərini daha yaxşı anlamağa kömək edəcəkdir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Mərkəzi Klinika ASCVTS-in 34-cü illik konfransında təmsil olunub
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndələri Özbəkistanda beynəlxalq forumda iştirak ediblər  
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
Uzman uşaq cərrahı Vüsal Cəfərov AZTV-nin “TeleSəhər” proqramına müsahibə verib
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin dosenti Bakı Sağlamlıq Mərkəzində olub
Ana qızının bağışladığı qaraciyərin sağ payı ilə sağlam şəkildə həyata bağlandı - Mərkəzi Klinikada uğurlu əməliyyat
Zəngin iş təcrübəsinə malik peşəkar həkim Tahirə Məmmədova - Həkimlərimizi tanıyaq!
Şamaxıda minimal invaziv cərrahiyyəyə həsr olunan 12-ci regional konfrans keçirilib  
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
Ağdaş Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası təşkil olunub
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub