Qədim yazıları oxumaq üçün süni intellektdən istifadə edildi
18.10.2023 09:36

Rusiya, Almaniya və İsraildən olan alimlər qrupu eramızın 79-cu ilində Vezuvi dağının püskürməsi nəticəsində yanmış qədim əlyazmanı deşifrə ediblər.

Aztibb.az “The Guardian” nəşrinə istinadən yazır ki, mütəxəssislər süni intellektin köməyi ilə Qədim Romanın tarixi və mədəniyyətinə işıq sala biləcək sənədin mətnini bərpa edə biliblər.

Alimlər Vezuvi Kodeksi kimi tanınan əlyazmanı deşifrə etmək üçün süni intellektdən faydalanıblar. Əlyazma yunan dilində həyat və ölüm haqqında fəlsəfi müzakirələrdən ibarət olub. Uzun müddət əlyazma tamamilə itmiş hesab olunurdu, lakin bu yaxınlarda elm adamları Vezuvi püskürməsindən sonra qalan daşlaşmış küldə əlyazmanı aşkar ediblər.

Mətni bərpa etmək üçün süni intellektin onu oxuması prosesi davam edir.

Əvvəllər deşifrə edilmiş və nəşr edilmiş minlərlə qədim əlyazma üzərində təlim keçirilib. Bu üsul mətnin quruluşunu, yazı tərzini, hətta odla tam məhv olmayan bəzi sözləri müəyyən etməyə imkan verib.

Alimlərin fikrincə, əlyazmanın mətninin bərpası prosesi uzun və çətin olacaq. Bununla belə, onlar əmindirlər ki, gördükləri işlərin nəticələri uzaq dövrdə yaşayan insanların düşüncə tərzini və mədəni xüsusiyyətlərini daha yaxşı anlamağa kömək edəcəkdir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!
Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutu pediatr vəzifəsi üzrə həkim axtarır
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
Şahbuz rayonunda tibbi aksiya: 32 nəfər müayinədən keçib
Vətəndaşlara operativ təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım göstərilir
Lənkəranda İİV-lə bağlı maarifləndirmə işi aparılıb
Beynəlxalq elmi arenada Azərbaycan imzası: Turner sindromunda uğurlu böyrək transplantasiyası
Kardiologiya İnstitutunda könüllülərlə görüş keçirilib