Yunanıstanda antropoloqlar 700.000 ilə 200.000 il əvvəl yaşamış neandertalların qohumu olan Homo heidelbergensisin bir zamanlar necə görünə biləcəyini göstərmək üçün üz rekonstruksiya üsullarından istifadə ediblər.
Aztibb.az xəbər verir ki, bununla bağlı məqalə “Journal of Archaeological Science: Reports”da dərc olunub.
Homo heidelbergensis Afrika, Avropa və bəlkə də Asiyada 700.000-200.000 il əvvələ aid fosillərdən məlum olan Homo cinsinin nəsli kəsilmiş bir növüdür. Bu növün yaşlı insan növlərinə nisbətən çox böyük qaş çıxıntıları, daha böyük beyin qabığı və daha düz siması var idi.
Homo heidelbergensis daha soyuq iqlimlərdə yaşayan ilk erkən insan növü idi. Qısa və geniş gövdəsi var idi - ehtimal ki, istilik saxlamaq üçün belə uyğunlaşıb.
Bu növ yanğına qarşı ən erkən müəyyən edilmiş nəzarət dövründə yaşamış və ağac və daşdan sadə yaşayış evləri yaradaraq sığınacaqlar tikən ilk növ olub.
Homo heidelbergensis həm də ilk böyük heyvan ovçusu idi. Homo heidelbergensis qalıqları ilə birlikdə vəhşi maralların, atların, fillərin, begemotların və kərgədanların izləri olan fosilləşmiş sümükləri tapılıb.
Almaniyanın Şöningen ərazisindən tapılan taxta nizələr də buna sübutdur.
Homo heidelbergensis adı ilk dəfə 1908-ci ildə Almaniyanın Heydelberq yaxınlığındakı Mauer qəsəbəsindəki karxanada 1907-ci ildə aşkar edilmiş qədim insan çənəsinin şərəfinə adlandırılıb.
Bununla belə, növ yalnız 20-ci əsrin sonlarından əlavə fosillər aşkar edildikdən sonra daha çox qəbul edilib.
Homo heidelbergensisin digər nümunələri arasında ən yaxşıları Efiopiyada Bodo, Zambiyada Kabve, Tanzaniyada Ndutu, Yunanıstanda Petralona, Fransada Araqo və bəlkə də Çində Dalidir.
Qədim növlərin üzünü yenidən qurmaq üçün Trakya Demokrit Universitetinin antropoloqu Kristina Papageorgopoulou və həmkarları yaxşı qorunmuş kəllədən istifadə ediblər.
“Petralona kəllə sümüyü anatomik cəhətdən ən mükəmməl Orta Pleystosen insan fosillərindən biridir və Avropada əsas paleoantropoloji tapıntıdır. O, 1960-cı ildə Şimali Yunanıstanın Xalkidiki, Petralona mağarasında həvəskar kəşfiyyat zamanı aşkar edilmişdir”, - deyə tədqiqatçılar biliriblər.
Transvers speleogenez nəticəsində yaranan mürəkkəb mağara sistemi dəniz səviyyəsindən təxminən 300 m yüksəklikdə, əhəngdaşı Katsika dağının qərb ətəklərində yerləşir.
Petralonanın kəlləsi hazırda Yunanıstanın Saloniki Aristotel Universitetinin Geologiya, Paleontologiya və Paleoantropologiya Muzeyində saxlanılır.
Alimlər kəlləni cinsi dimorf xüsusiyyətlərinə görə, kişiyə aid ediblər. Kəllə tikişlərinin bağlanması gənc yaşı göstərir, yəqin ki, 35 yaşdan yuxarı deyil. Bədən çəkisi 52 kq qiymətləndirilir.
Petralona kişisinin üzünü təxmin etmək üçün onlar Artec Spider 3D skanerindən istifadə edərək orijinal kəllə sümüyünü rəqəmsallaşdırıblar.
