Tədqiqatçılar insan beyninin indiyə qədər yaradılmış ən ətraflı təsvirini, onu təşkil edən minlərlə müxtəlif hüceyrə növünə əsaslanaraq tərtib ediblər.

Aztibb.az “Planet Today” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı tədqiqat məqsədilə məlumatlar ölmüş uşaqlardan, həmçinin hamiləlik zamanı embrion və döllərdən götürülmüş nümunələrdən əldə edilib. Donorlar arasında müəyyən xəstəlikləri olan da olub.

İnsan Beyin Hüceyrə Atlası beyin hüceyrələrinin müxtəlif növləri və onların yerləşdiyi yerlər haqqında bir sıra məlumat toplusudur ki, bu da bizə bu mürəkkəb orqanı əvvəlkindən daha dəqiq genetik və molekulyar təfərrüatlarla müəyyən etməyə imkan verir.

Bundan əlavə, beyin təkamülünə işıq salmaq üçün şimpanze, qorilla və meymunlardan nümunələr də daxil edilib.

Bu, Alzheimer və Parkinson xəstəliyi kimi nevroloji vəziyyətlər, həmçinin depressiya və şizofreniya kimi psixi sağlamlıq problemləri də daxil olmaqla, beynə təsir edən şərtlərlə bağlı gələcək tədqiqatların əsasını qoymaq məqsədi daşıyır.

Yeni atlas, donorların növündən və yaşından asılı olaraq 100-dən çox müxtəlif beyin bölgəsindən götürülmüş hüceyrə tiplərini müəyyən edərək, beyni daha kiçik miqyasda təhlil etməyə imkan verir.

Artıq məlum idi ki, beyin hüceyrələrinin və ya neyronların çoxlu müxtəlif növləri var, çünki onlar bir qabda böyüdükdə fərqli görünə və ya fərqli davrana bilərlər. Məsələn, əksər neyronlar xətt boyunca növbəti neyronu işə salan siqnallar göndərdiyi halda, bəziləri növbəti neyronun atışını dayandıran siqnallar göndərir.

Alimlər qeyd edirlər ki, gələcəkdə tədqiqatçılar mürəkkəb idrak və davranışın əsasında duran hüceyrələrin və dövrələrin fəaliyyətini öyrənmək üçün bu vasitələrdən istifadə edə bilərlər. Bu, təkcə sağlam beyin haqqında bilikləri genişləndirməyəcək, həm də beyin xəstəliklərinin yeni müalicə üsullarının tapılmasına səbəb ola bilər.