Alimlər plastik əlavələrlə autizm arasında əlaqə tapıblar
03.10.2023 08:17

Autizm spektri pozğunluğu və diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu halları son bir neçə onillikdə əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Ətraf mühit faktorlarının mühüm rol oynadığı düşünülsə də, bunun səbəbləri əsasən məlum deyil.

Aztibb.az “PLOS ONE” jurnalına istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın Rouan-Virtua Osteopatik Tibb Məktəbi və Rutgers Universiteti-Nyu Cersi Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları tərəfindən qeyd olunan jurnalda dərc edilmiş yeni araşdırmaya görə, autizm spektri pozğunluğu və diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu olan uşaqların plastik əlavə Bisfenol A-ya məruz qalması tez-tez ümumi xəstəlikləri aradan qaldırmaq qabiliyyətini azaldırlar.

Bisfenol-A maddəsi plastik məhsulların tərkibinin əsasını təşkil edir. Əvvəlki tədqiqatlar da autizmli uşaqlar ilə Bisfenol A-ya məruz qalma arasında əlaqə tapmışdı.

Bisfenol A qəbul edildikdən və ya inhalyasiya edildikdən sonra, qlükuronidləşmə adlanan bir proses vasitəsilə qaraciyərdəki qandan süzülür. Qlükuronidləşmə şəkər molekulunun toksinə bağlanması prosesidir. Bu, toksini suda həll edir, sidiklə bədəndən sürətlə çıxmasına imkan verir.

Genetik cəhətdən həssas insanlar bu proses vasitəsilə qanlarını detoksifikasiya etməkdə daha çox çətinlik çəkirlər, yəni onların toxumaları daha uzun müddət Bisfenol A-nın konsentrasiyasına məruz qalır.

Tədqiqat autizmli uşaqların əhəmiyyətli bir hissəsinin Bisfenol A-ya qlükoza molekulunu bağlamaq qabiliyyətinə nəzarət edən uşaqlara nisbətən təxminən 10% daha az olduğunu müəyyən edib. Diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu olan uşaqların əhəmiyyətli bir hissəsi üçün bu, təxminən 17% azdır.