Avropa Pediatrik Endokrinologiya Cəmiyyətinin 61-ci İllik Yığıncağında təqdim edilən alman alimlərinin tədqiqatı göstərir ki, 1-ci tip diabetli həm kişi, həm də qız uşaqlarda yetkinlik daha erkən başlayır.
Aztibb.az medimagazin.com.tr-yə istinadən xəbər verir ki, 2000-2021-ci illər arasında 1-ci tip diabet diaqnozu qoyulmuş 65.518 uşağın məlumatları təhlil edilib. Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, həm oğlanlar, həm də qızlar yetkinlik yaşına tarixi məlumatlardan altı ay əvvəl daxil olublar.
"Qızlar üçün tapıntılar əvvəlki tədqiqatlara uyğun gəlsə də, araşdırmamız ilk dəfə 1-ci tip diabetli oğlanlarda oxşar tendensiyanı ortaya çıxardı", deyə Hannoverdəki Auf Der Bult Uşaq Xəstəxanasından aparıcı tədqiqatçı Feliks Reşke bildirib.
Erkən yetkinliyə təsir edən amillər
Tədqiqata görə, erkən yetkinlik yaşına çatan uşaqlarda şəkərli diabet daha uzun müddət davam edir, bel ətrafı daha böyük və qan şəkəri səviyyəsi aşağı olur.
Bu tapıntı, yetkinlik dövrünə təsir edən fiziki güc, genetika və hamiləlik kimi faktorların təsiri ilə əlaqələndirilir.
Tədqiqatçılar həmçinin ümumi sağlamlığı təmin etmək üçün bu həssas mərhələdə diabet və çəki ilə düzgün nəzarətin vacibliyini vurğulayıblar.
"Tədqiqatımız 1-ci tip diabetli uşaqlarda yetkinlik dövrünün dəyişməsinə işıq salmaqla yanaşı, metabolik faktorlar, hormonlar və ətraf mühitin təsirləri arasındakı mürəkkəb qarşılıqlı əlaqəni də vurğulayır”, - tədqiqatda materialında bildirilib.
Əvvəlki inanclara meydan oxumaq
Əvvəllər belə hesab olunurdu ki, diabet uşaqlarda yetkinlik dövrünün başlamasını gecikdirir. Bununla belə, bu yeni araşdırma 1-ci tip diabet və yeniyetməlik arasındakı əlaqələr haqqında vacib məlumatlar verirdi. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlki tədqiqatlar 1-ci tip şəkərli diabetin cinsi yetkinliyin başlanğıcının gecikməsinə səbəb ola biləcəyini göstərib, buna görə də araşdırma 1-ci tip şəkərli diabet və cinsi yetkinliyin başlanğıcı arasındakı əlaqə haqqında yeni məlumatlar təqdim edir.
Pediatrik tədqiqatda irəliyə doğru yol
Tədqiqat qrupu bu meyli xroniki stressi olmayan uşaqlarla müqayisə etmək üçün tədqiqatlarını genişləndirməyi planlaşdırır. Yetkinlik dövründə bu dəyişikliyin əsas səbəblərini başa düşmək tibb ictimaiyyəti üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
“Həm cəmiyyət, həm də pediatrlar üçün bu tendensiyanın fərqinə varmaq çox vacib və zəruridir və biz erkən yetkinlik dövrünün araşdırılmasına yönəlmiş klinik yanaşmalarımızı yenidən qiymətləndirməli və uyğunlaşdırmalıyıq", - araşdırmada qeyd edilir.
Bu, həm həkimlərə yeniyetməlik dövrünə qədəm qoyan uşaqlarda diabetin idarə edilməsinə necə yanaşmalı olduğunu öyrənmək üçün geniş imkan yaradır və bu əhali üçün məqsədyönlü müdaxilələrin inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər.
