Həyatın son anlarında hansı dəyişikliklər də baş verir? Həkim izah etdi
29.08.2023 08:56

Həkim Nina O'Konnor ölümə yaxınlaşma zamanı insan orqanizmində baş verən fizioloji və biokimyəvi dəyişikliklər haqqında danışıb. İlk addım maddələr mübadiləsinin yavaşlamasıdır.


Aztibb.az actualnews.org-a istinadən xəbər verir ki, həkimin sözlərinə görə, bu, hüceyrələrin oksigen və qida maddələrindən enerji almaq qabiliyyətini itirməsi ilə əlaqədardır. Belə bir yavaşlama nəticəsində orqanizm toxumalarda toplanmış enerji ehtiyatlarını istifadə etməyə başlayır. Enerji ehtiyatlarının tədricən boşaldılması ilə orqan və sistemlərin işinin deqradasiyası baş verir. Əsas nasos rolunu oynayan ürək, qan dövranını dayandıran lazımi məhsuldarlıqla fəaliyyətini dayandırır. Bu o deməkdir ki, orqan və toxumalar oksigen və qida qəbulunu dayandırır, nəticədə onlar degenerasiyaya başlayırlar.


Ölümə yaxınlaşdıqca tənəffüs sistemi də dəyişikliklərə məruz qalır. Tənəffüs nizamsız olur, çünki bədən oksigeni səmərəli şəkildə emal edə və karbon qazını xaric edə bilmir. Bu, qanda oksigen çatışmazlığına və bədənin vəziyyətini daha da pisləşdirən hipoksiyaya səbəb olur.


Həyatın son anlarında psixoloji və emosional dəyişikliklər də baş verə bilər. Bir şəxs şəxsi inanclarından və təcrübəsindən asılı olaraq qorxu, narahatlıq və ya sakitlik hissi yaşaya bilər. Bəzi insanlar beyin funksiyasının pozulması nəticəsində yaranan "terminal halüsinasiyalar" yaşayırlar.


Ölüm prosesinin qaçılmazlığına və gözlənilməzliyinə baxmayaraq, həkim palliativ qayğının və ölənlərə dəstəyin vacibliyini vurğulayıb. O, cəmiyyəti ölümlə bağlı daha çox məlumatlı olmağa və bu mövzunun müzakirəsində daha açıq olmağa çağırır.

 

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub