Uzun kosmik uçuşlar insan beynində struktur dəyişikliklərinə səbəb olur - Yeni araşdırma
14.06.2023 10:27

Əvvəlki araşdırmalar göstərib ki, kosmik səyahətlər, xüsusən də uzunmüddətli missiyalar təhlükəlidir. Kosmosda sıfır cazibə qüvvəsində sərf olunan vaxt bütün bədənə - beyindən sümüklərə qədər təsir edir. Amma hansı orqanların nə qədər əziyyət çəkdiyi barədə konkret təfərrüatlar yox idi.


Aztibb.az “Scientific Reports” nəşrinə istinadən xəbər veri ki, alimlər yeni araşdırmada kosmos uçuşlarının müddəti və aralarındakı zamanın insan beynindəki mayeyə necə təsir edə biləcəyini araşdırıblar.


Beyində dörd cibdə (mədəciklər) saxlanılan bu onurğa beyni mayesi beyni yumşaltmağa və qorumağa kömək edir. O, həmçinin hüceyrə tullantılarının yuyulmasında və qan dövranından qida maddələrinin çatdırılmasında rol oynayır.


Florida Universitetinin, NASA-nın Conson Kosmik Mərkəzinin və digər ABŞ agentliklərinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, kosmosa uçuşlar kosmonavtların kosmosda keçirdikləri zamandan asılı olaraq mədəciklərin ölçüsünü və beyin mayesinin həcmini artırır.


Mədəcik ölçüsündə və əlavə beyin mayesində bu artım əvvəlki tədqiqatlarda da müşahidə edilib və beyinin mikroqravitasiya şəraitində kəllə daxilində yuxarıya doğru yerdəyişməsi ilə müşayiət olunub ki, bu da öz növbəsində mayenin yenidən paylanmasını təşviq edib.


30 astronavtın MRT nəticəsindən istifadə edərək və əvvəlki araşdırmalara əsaslanaraq, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, kosmosa uçuş nə qədər uzun olarsa, mədəciyin ölçüsü bir o qədər böyüyür.


Bu tədqiqat mədəcik ölçüsündə və beyin maye səviyyələrində dəyişikliklərin sonrakı sağlamlığa necə təsir etdiyini araşdırmayıb. Lakin aydındır ki, dəyişikliklər beyində baş verir və missiyaların müddəti və tezliyindən təsirlənir. Elm adamları daha əvvəl onurğa beynindəki dəyişmələri astronavtlarda göz problemləri ilə əlaqələndirmişdilər.

 

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır