"Artıq çəki" epidemiyası - Piylənmə XXI əsrin qlobal problemidir   
22.02.2023 11:15

Tezliklə olacaq bir hadisənin astanasındayıq. Piylənmə endokrin xəstəlik olmaqdan çıxıb vərəm və xərçəngin yanında öz yerini tutacaq.

 

Aztibb.az "Arqumentı i Faktı" nəşrində dərc olunan yazını ixtisarla təqdim edir.

 

Nə üçün artıq yağ bəşəriyyət üçün bu qədər təhlükəlidir.

 

Təəssüf ki, son vaxtlar dünya əhalisi kütləvi şəkildə bu “ideal forma”ya can atır. ÜST-ün hesablamalarına görə, yarım əsrdə dünyada kök insanların sayı üç dəfə artıb. Bundan sonra nə olacaq?

 

Elm adamları son 50 ildə piy toxumasının quruluşu və xassələri, iştahı idarə edən hormonlar, kilo almağa kömək edən genlər haqqında çox şey öyrəniblər. Əfsuslar olsun ki, getdikcə daha çox hal alan piylənmə probleminin həllinə yaxınlaşmayıblar. Bu probləm insanları hər il daha çox təhdid edir.

 

Problem çoxdan bir ixtisasın - endokrinologiyanın əhatə dairəsindən kənara çıxıb və tibbin terapiya, kardiologiya, revmatologiya, cərrahiyyə, pediatriya, ginekologiya, psixoterapiya və s. kimi sahələrini əhatə edir.

 

Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Natalia Mokryşeva bildiri ki, piylənmə ciddi xəstəliklərin inkişaf riskini kökündən artırır.

 

Kök insanların 4/5-ü az kilolu həmyaşıdlarından əvvəl ölür. Kişilərdən bu endokrin xəstəlik 15, qadınlardan isə 9 il ömr oğurlayır. Keyfiyyətli həyat tərzindən danışmağa isə heç dəyməz.

 

Piylənmə həm də xəstənin büdcəsinə böyük yük qoyur.

 

“Ən kədərlisi odur ki, piylənmə artıq uşaq yaşlardan görünməyə başlayır. Uşaqların statistikası isə dəhşətdir. Bu gün uşaqların 20%-ə qədəri obezdir və bu rəqəmlər durmadan artmaqda davam edir. Bu diaqnozu olan gənc xəstələrin 25%-də artıq yanaşı olaraq bir sıra xroniki xəstəliklər də var”, – N.Mokryşeva bildirib.

 

Onların dörddə birində hipertoniya, 40%-də yağlı hepatoz, hər iki nəfərdən birində isə dislipidemiya var. Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, uşaqlarda artıq çəki böyük psixo-emosional problemlərlə əlaqələndirilir, belə uşaqlar depressiyadan və sosial izolyasiyadan əziyyət çəkirlər.

 

Uşaqların özlərinin fikrincə, piylənmə subyektiv həyat keyfiyyətini xərçəngdən daha çox pisləşdirir.

Ardı var

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Mərkəzi Klinika ASCVTS-in 34-cü illik konfransında təmsil olunub
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndələri Özbəkistanda beynəlxalq forumda iştirak ediblər  
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin dosenti Bakı Sağlamlıq Mərkəzində olub
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
Uzman uşaq cərrahı Vüsal Cəfərov AZTV-nin “TeleSəhər” proqramına müsahibə verib
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Ağdaş Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası təşkil olunub
Zəngin iş təcrübəsinə malik peşəkar həkim Tahirə Məmmədova - Həkimlərimizi tanıyaq!
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Ana qızının bağışladığı qaraciyərin sağ payı ilə sağlam şəkildə həyata bağlandı - Mərkəzi Klinikada uğurlu əməliyyat
Şamaxıda minimal invaziv cərrahiyyəyə həsr olunan 12-ci regional konfrans keçirilib