"Artıq çəki" epidemiyası - Piylənmə XXI əsrin qlobal problemidir   
22.02.2023 11:15

Tezliklə olacaq bir hadisənin astanasındayıq. Piylənmə endokrin xəstəlik olmaqdan çıxıb vərəm və xərçəngin yanında öz yerini tutacaq.

 

Aztibb.az "Arqumentı i Faktı" nəşrində dərc olunan yazını ixtisarla təqdim edir.

 

Nə üçün artıq yağ bəşəriyyət üçün bu qədər təhlükəlidir.

 

Təəssüf ki, son vaxtlar dünya əhalisi kütləvi şəkildə bu “ideal forma”ya can atır. ÜST-ün hesablamalarına görə, yarım əsrdə dünyada kök insanların sayı üç dəfə artıb. Bundan sonra nə olacaq?

 

Elm adamları son 50 ildə piy toxumasının quruluşu və xassələri, iştahı idarə edən hormonlar, kilo almağa kömək edən genlər haqqında çox şey öyrəniblər. Əfsuslar olsun ki, getdikcə daha çox hal alan piylənmə probleminin həllinə yaxınlaşmayıblar. Bu probləm insanları hər il daha çox təhdid edir.

 

Problem çoxdan bir ixtisasın - endokrinologiyanın əhatə dairəsindən kənara çıxıb və tibbin terapiya, kardiologiya, revmatologiya, cərrahiyyə, pediatriya, ginekologiya, psixoterapiya və s. kimi sahələrini əhatə edir.

 

Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Natalia Mokryşeva bildiri ki, piylənmə ciddi xəstəliklərin inkişaf riskini kökündən artırır.

 

Kök insanların 4/5-ü az kilolu həmyaşıdlarından əvvəl ölür. Kişilərdən bu endokrin xəstəlik 15, qadınlardan isə 9 il ömr oğurlayır. Keyfiyyətli həyat tərzindən danışmağa isə heç dəyməz.

 

Piylənmə həm də xəstənin büdcəsinə böyük yük qoyur.

 

“Ən kədərlisi odur ki, piylənmə artıq uşaq yaşlardan görünməyə başlayır. Uşaqların statistikası isə dəhşətdir. Bu gün uşaqların 20%-ə qədəri obezdir və bu rəqəmlər durmadan artmaqda davam edir. Bu diaqnozu olan gənc xəstələrin 25%-də artıq yanaşı olaraq bir sıra xroniki xəstəliklər də var”, – N.Mokryşeva bildirib.

 

Onların dörddə birində hipertoniya, 40%-də yağlı hepatoz, hər iki nəfərdən birində isə dislipidemiya var. Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, uşaqlarda artıq çəki böyük psixo-emosional problemlərlə əlaqələndirilir, belə uşaqlar depressiyadan və sosial izolyasiyadan əziyyət çəkirlər.

 

Uşaqların özlərinin fikrincə, piylənmə subyektiv həyat keyfiyyətini xərçəngdən daha çox pisləşdirir.

Ardı var

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür   
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
Ölkəmizdə ilk dəfə tətbiq edilən texnologiyaya həsr olunuş elmi simpozium keçirildi - MR-Fusion Prostat Biopsiyası
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
 Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib   
 TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib   
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Səhiyyə sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərən bir qrup tibb işçisi təltif edilib - Pirallahı Tibb Mərkəzində