"Artıq çəki" epidemiyası - Piylənmə XXI əsrin qlobal problemidir   
22.02.2023 11:15

Tezliklə olacaq bir hadisənin astanasındayıq. Piylənmə endokrin xəstəlik olmaqdan çıxıb vərəm və xərçəngin yanında öz yerini tutacaq.

 

Aztibb.az "Arqumentı i Faktı" nəşrində dərc olunan yazını ixtisarla təqdim edir.

 

Nə üçün artıq yağ bəşəriyyət üçün bu qədər təhlükəlidir.

 

Təəssüf ki, son vaxtlar dünya əhalisi kütləvi şəkildə bu “ideal forma”ya can atır. ÜST-ün hesablamalarına görə, yarım əsrdə dünyada kök insanların sayı üç dəfə artıb. Bundan sonra nə olacaq?

 

Elm adamları son 50 ildə piy toxumasının quruluşu və xassələri, iştahı idarə edən hormonlar, kilo almağa kömək edən genlər haqqında çox şey öyrəniblər. Əfsuslar olsun ki, getdikcə daha çox hal alan piylənmə probleminin həllinə yaxınlaşmayıblar. Bu probləm insanları hər il daha çox təhdid edir.

 

Problem çoxdan bir ixtisasın - endokrinologiyanın əhatə dairəsindən kənara çıxıb və tibbin terapiya, kardiologiya, revmatologiya, cərrahiyyə, pediatriya, ginekologiya, psixoterapiya və s. kimi sahələrini əhatə edir.

 

Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Natalia Mokryşeva bildiri ki, piylənmə ciddi xəstəliklərin inkişaf riskini kökündən artırır.

 

Kök insanların 4/5-ü az kilolu həmyaşıdlarından əvvəl ölür. Kişilərdən bu endokrin xəstəlik 15, qadınlardan isə 9 il ömr oğurlayır. Keyfiyyətli həyat tərzindən danışmağa isə heç dəyməz.

 

Piylənmə həm də xəstənin büdcəsinə böyük yük qoyur.

 

“Ən kədərlisi odur ki, piylənmə artıq uşaq yaşlardan görünməyə başlayır. Uşaqların statistikası isə dəhşətdir. Bu gün uşaqların 20%-ə qədəri obezdir və bu rəqəmlər durmadan artmaqda davam edir. Bu diaqnozu olan gənc xəstələrin 25%-də artıq yanaşı olaraq bir sıra xroniki xəstəliklər də var”, – N.Mokryşeva bildirib.

 

Onların dörddə birində hipertoniya, 40%-də yağlı hepatoz, hər iki nəfərdən birində isə dislipidemiya var. Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, uşaqlarda artıq çəki böyük psixo-emosional problemlərlə əlaqələndirilir, belə uşaqlar depressiyadan və sosial izolyasiyadan əziyyət çəkirlər.

 

Uşaqların özlərinin fikrincə, piylənmə subyektiv həyat keyfiyyətini xərçəngdən daha çox pisləşdirir.

Ardı var

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu
İmişli Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
Şahbuz rayonunda tibbi aksiya: 32 nəfər müayinədən keçib