Gündəlik qida rasionumuzda müxtəlif mənşəli yağlardan istifadə etmək sağlamlığımız üçün əsas şərtlərdən biridir. Bunlar doymuş və doymamış yağlar olmaqla iki yerə bölünür.
Bu yağların hər biri insan orqanizminə fərqli şəkildə təsir göstərə bilər. Xüsusilə hazır qidalarda tez-tez qarşılaşdığımız trans yağlar özündə sağlamlığa zərər vuracaq risklər daşıyır. Trans yağların kimyəvi quruluşuna baxdığımız zaman onların maye yağlardan çox da fərqli olmadığını görə bilərik. Lakin bu yağları fərqləndirən ən başlıca amil onların təbii deyil, tamamilə sintetik, yəni süni yağ olmasıdır. Trans yağlar doymamış yağlara (günəbaxan, zeytun və s.) hidrogen atomu əlavə edilməsiylə otaq temperaturunda qatı hala gətirilərək əldə edilən doymuş yağlardır (məsələn, marqarin).
Trans yağların yarada biləcəyi xəstəliklər
Araşdırmalara görə, trans yağların istehsalı zamanı əmələ gələn oksidlənmiş yağlar bədəndə iltihabı artıra bilər.
Belə ki, aşağıda qeyd edilən xəstəliklərin çoxu trans yağların səbəb olduğu damar daralması, yüksək xolesterol və ya damar sərtliyi nəticəsində yaranır.
- Alzheimer xəstəliyi
- Xərçəng xəstəliyi
- Diabet
- Piylənmə
- Qaraciyər xəstəlikləri
- Ürək xəstəlikləri
- Qadınlarda sonsuzluq
- Depressiya
- Ana südünün keyfiyyətinin aşağı düşməsi
Aparılan araşdırmalar göstərib ki, orqanizmində trans yağ səviyyəsi yüksək olan insanların infarkt keçirmə riski 3 qat daha artıqdır.
Trans yağlarının insan orqanizminə potensial zərərli təsirləri səbəbindən hazırda bir çox məhsullar marqarinə alternativ olaraq istifadə olunur, bunların əksəriyyəti əlçatan olur.
Aztibb.az Medikforum.ru-ya istinadən marqarin əvəzinə istifadə edilməsi məsləhət görülən yağların siyahısını təqdim edir.
Kərə yağı
Marqarin xərçəng, piylənmə, diabet riskinin azaldılması da daxil olmaqla bir sıra faydası olan butirat və konjuge linoleik turşusu kimi maddələr və birləşmələrlə zəngin olan kərə yağını əvəz etmək məqsədi daşıyıb.
Ərinmiş yağ
Ərinmiş yağ uzun müddət yağı bişirərək, bütün süd qalıqlarını və suyunu süzərək əldə edilir.
Bu yağ Hindistan və Orta Şərq mətbəxinin əsas məhsuludur.
Təbii qaymaqlı pendir
Qaymaqlı pendirin tərkibində az miqdarda karbohidrat və zülal olmasına baxmayaraq, ilk növbədə sağlam yağların mənbəyidir. Adətən qənnadı məmulatlarında istifadə olunur. Qaymaqlı pendir həmçinin A vitamini mənbəyi hesab olunur.
Zeytun yağı
Zeytun yağı pəhrizdə əsas yer tutur və bədəni hüceyrə zərərlərindən qorumağa kömək edən antioksidanlarla zəngindir.
Hindistancevizi yağı
Çoxları tərəfindən super qida hesab edilən hindistan cevizi yağı sağlamlığa faydaları olan çox sayda vacib qida ehtiva edir.
