Danio rerio modelində aparılan tədqiqat göstərib ki, aerobik fiziki aktivlik ətraf mühitdəki nanoplastiklərin orqanizmə zərərli təsirini azalda bilər.

Aztibb.az xəbər verir ki, araşdırma "The FASEB Journal"da dərc olunub. Tədqiqat zamanı yetkin dişi danio-rerio balıqları 21 gün ərzində polistirol mənşəli nanoplastikə məruz qalıb, eyni zamanda bir qrup balıqda orta intensivlikli aerobik məşqlər tətbiq edilib, digər qrup isə hərəkətsiz saxlanılıb.

Alimlər bildirirlər ki, nanoplastiklər orqanizmə daxil olduqdan sonra epitel baryerlərini keçə və müxtəlif orqanlarda — qaraciyər, ürək, beyin və yumurtalıqlarda toplanaraq oksidativ stress, iltihab və endokrin sistem pozğunluqlarına səbəb ola bilər.

Xüsusilə yumurtalıqların bu təsirə daha həssas olduğu qeyd edilir. Tədqiqatçılar həmçinin nanoplastiklərin orada necə toplanması və toksik təsir mexanizmlərinin hələ tam aydın olmadığını vurğulayırlar.

Yalnız nanoplastikə məruz qalan qrupda yumurtalıqlarda hissəciklərin yığılması, oksidativ stressin artması, follikul hüceyrələrinin ölümü və reproduktiv hormonların pozulması müşahidə olunub.

Eyni zamanda bu qrupda narahatlıq və depressiv davranış əlamətləri, həmçinin stress hormonlarının yüksəlməsi qeydə alınıb.

Lakin nanoplastiklə birlikdə aerobik məşq edən qrupda bu mənfi təsirlərin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı müşahidə olunub.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, aerobik məşqlər nanoplastiklərin yaratdığı bağırsaq mikrobiotası balanssızlığını da düzəldə bilər.

Bu dəyişikliklər yağ turşuları və triptofan metabolizminin aktivləşməsi ilə əlaqələndirilib və neyroendokrin sağlamlığın yaxşılaşması ilə üst-üstə düşüb.

Araşdırma göstərir ki, aerobik fiziki aktivlik nanoplastiklərin yaratdığı neyroendokrin pozğunluqları bağırsaq–beyin–yumurtalıq oxu vasitəsilə zəiflədə bilər və orqanizmi qismən qoruyucu təsir göstərə bilər.

Qeyd edək ki, Danio rerio balığı insanla təxminən %70 nisbətində eyni genləri bölüşür. İnsan xəstəliklərinə səbəb olan genlərin isə %84-ü bu balıqlarda da mövcuddur. Onların bağırsaq–beyin–yumurtalıq oxu, endokrin sistem, hormonların funksiyası və hüceyrə səviyyəsindəki oksidativ stress mexanizmləri insan orqanizmi ilə demək olar ki, eynidir.