Alimlər uşaqların tərəvəzi sevməsinə kömək edən üsul aşkar ediblər
20.05.2026 08:11

Uşaqları sağlam qidalanmağa təşviq etmək bir çox valideyn üçün çətin məsələdir. Yeni aparılmış kiçikmiqyaslı bir araşdırma göstərir ki, uşağın dad seçimlərinə təsir etmək üçün ən mühüm dövrlərdən biri hamiləlik dövrü ola bilər.

 

Aztibb.az  "Sciencealert" nəşrinə istinadən yazır ki, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ana bətnində olarkən analarının qidalanması vasitəsilə müəyyən tərəvəzlərlə tanış olan uşaqlar üç yaşına çatdıqda həmin qidaların qoxusuna qarşı daha az neqativ reaksiya verirlər.

 

Bu nəticələr yalnız dölün hamiləlik zamanı nə qədər məlumat qəbul edə bildiyini daha dərindən anlamağa kömək etmir, eyni zamanda uşaqlarda tərəvəzlərə qarşı mənfi münasibətin onlar hələ bu qidaların fərqində olmadan formalaşmasının qarşısını almaq potensialına malikdir.

 

Araşdırma Böyük Britaniyanın Durham və Aston universitetlərinin alimləri tərəfindən aparılıb və göstərib ki, hamiləlik dövründə formalaşan dad üstünlükləri və ya xoşagəlməz münasibətlər körpəlik dövrünə qədər davam edə bilər.

 

Durham Universitetinin psixoloqu Nadja Reissland bildirib: “Zaman keçdikcə müşahidə etdik ki, uşaqlar ana bətnində olarkən məruz qaldıqları tərəvəzlərə qarşı daha müsbət münasibət göstərməyə davam edirlər.”

 

Onun sözlərinə görə, hamiləliyin son mərhələlərində müəyyən dadlarla qarşılaşmaq uşaqlarda uzunmüddətli dad və qoxu yaddaşı yarada və bu, doğuşdan illər sonra belə onların qida seçimlərinə təsir göstərə bilər.

 

Araşdırmada iştirak edən uşaqlar əvvəllər analarının qidalanması vasitəsilə kök və kələm dadı ilə tanış olmuşdular. Hamiləliyin 32-ci və 36-cı həftələrində analar tərkibində yüksək konsentrasiyalı kök və ya kələm tozu olan kapsullar qəbul etdikdən sonra alimlər ultrasəs vasitəsilə dölün üz mimikalarını qeydə alıblar.

 

Hamiləliyin üçüncü trimestrində, təxminən 28-ci həftədən sonra insan dölü anadan plasenta vasitəsilə keçən və onu əhatə edən amniotik mayedəki dad və qoxuları hiss edə biləcək qədər inkişaf etmiş olur.

 

Bu dəfə alimlər həmin reaksiyaların və formalaşan vərdişlərin uşaqlıq dövründə də davam edib-etmədiyini araşdırmaq istəyiblər. Üç yaşına çatdıqda 12 uşağa pambıq çubuqlar vasitəsilə həm kələm, həm də kök qoxuları təqdim olunub və onların reaksiyaları “ağlayan üz” (neqativ reaksiya) və ya “məmnun üz” (müsbət reaksiya) kimi qeydə alınıb.

 

Ümumilikdə, üç yaşlı uşaqlar ana bətnində tanış olduqları tərəvəzə qarşı digər tərəvəzlə müqayisədə daha az neqativ reaksiya göstəriblər. Acı dada malik olan kələm ümumilikdə daha çox mənfi reaksiya doğursa da, erkən tanışlığın bu reaksiyaları azaltdığı müşahidə edilib.

 

Tədqiqatın bəzi məhdudiyyətləri də var. Bunlara iştirakçı sayının az olması və araşdırmanın yalnız bir əhali qrupu üzərində aparılması daxildir. Kiçik iştirakçılar faktiki olaraq heç nə yeməyiblər və onlardan hansı qidanı seçəcəkləri soruşulmayıb. Həmçinin doğuşdan üç yaşa qədər olan dövrdə sonrakı qida təsirlərinin nəticələrə təsirini istisna etmək üçün xüsusi müşahidə aparılmayıb.

 

Bununla belə, əldə olunan nəticələr kifayət qədər əhəmiyyətli hesab olunur və alimlər gələcək tədqiqatlarda bu istiqamətin daha geniş araşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır