Alimlər uşaqların tərəvəzi sevməsinə kömək edən üsul aşkar ediblər
20.05.2026 08:11

Uşaqları sağlam qidalanmağa təşviq etmək bir çox valideyn üçün çətin məsələdir. Yeni aparılmış kiçikmiqyaslı bir araşdırma göstərir ki, uşağın dad seçimlərinə təsir etmək üçün ən mühüm dövrlərdən biri hamiləlik dövrü ola bilər.

 

Aztibb.az  "Sciencealert" nəşrinə istinadən yazır ki, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, ana bətnində olarkən analarının qidalanması vasitəsilə müəyyən tərəvəzlərlə tanış olan uşaqlar üç yaşına çatdıqda həmin qidaların qoxusuna qarşı daha az neqativ reaksiya verirlər.

 

Bu nəticələr yalnız dölün hamiləlik zamanı nə qədər məlumat qəbul edə bildiyini daha dərindən anlamağa kömək etmir, eyni zamanda uşaqlarda tərəvəzlərə qarşı mənfi münasibətin onlar hələ bu qidaların fərqində olmadan formalaşmasının qarşısını almaq potensialına malikdir.

 

Araşdırma Böyük Britaniyanın Durham və Aston universitetlərinin alimləri tərəfindən aparılıb və göstərib ki, hamiləlik dövründə formalaşan dad üstünlükləri və ya xoşagəlməz münasibətlər körpəlik dövrünə qədər davam edə bilər.

 

Durham Universitetinin psixoloqu Nadja Reissland bildirib: “Zaman keçdikcə müşahidə etdik ki, uşaqlar ana bətnində olarkən məruz qaldıqları tərəvəzlərə qarşı daha müsbət münasibət göstərməyə davam edirlər.”

 

Onun sözlərinə görə, hamiləliyin son mərhələlərində müəyyən dadlarla qarşılaşmaq uşaqlarda uzunmüddətli dad və qoxu yaddaşı yarada və bu, doğuşdan illər sonra belə onların qida seçimlərinə təsir göstərə bilər.

 

Araşdırmada iştirak edən uşaqlar əvvəllər analarının qidalanması vasitəsilə kök və kələm dadı ilə tanış olmuşdular. Hamiləliyin 32-ci və 36-cı həftələrində analar tərkibində yüksək konsentrasiyalı kök və ya kələm tozu olan kapsullar qəbul etdikdən sonra alimlər ultrasəs vasitəsilə dölün üz mimikalarını qeydə alıblar.

 

Hamiləliyin üçüncü trimestrində, təxminən 28-ci həftədən sonra insan dölü anadan plasenta vasitəsilə keçən və onu əhatə edən amniotik mayedəki dad və qoxuları hiss edə biləcək qədər inkişaf etmiş olur.

 

Bu dəfə alimlər həmin reaksiyaların və formalaşan vərdişlərin uşaqlıq dövründə də davam edib-etmədiyini araşdırmaq istəyiblər. Üç yaşına çatdıqda 12 uşağa pambıq çubuqlar vasitəsilə həm kələm, həm də kök qoxuları təqdim olunub və onların reaksiyaları “ağlayan üz” (neqativ reaksiya) və ya “məmnun üz” (müsbət reaksiya) kimi qeydə alınıb.

 

Ümumilikdə, üç yaşlı uşaqlar ana bətnində tanış olduqları tərəvəzə qarşı digər tərəvəzlə müqayisədə daha az neqativ reaksiya göstəriblər. Acı dada malik olan kələm ümumilikdə daha çox mənfi reaksiya doğursa da, erkən tanışlığın bu reaksiyaları azaltdığı müşahidə edilib.

 

Tədqiqatın bəzi məhdudiyyətləri də var. Bunlara iştirakçı sayının az olması və araşdırmanın yalnız bir əhali qrupu üzərində aparılması daxildir. Kiçik iştirakçılar faktiki olaraq heç nə yeməyiblər və onlardan hansı qidanı seçəcəkləri soruşulmayıb. Həmçinin doğuşdan üç yaşa qədər olan dövrdə sonrakı qida təsirlərinin nəticələrə təsirini istisna etmək üçün xüsusi müşahidə aparılmayıb.

 

Bununla belə, əldə olunan nəticələr kifayət qədər əhəmiyyətli hesab olunur və alimlər gələcək tədqiqatlarda bu istiqamətin daha geniş araşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər.

ÇOX OXUNANLAR
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Beynəlxalq Tibb Bacıları Günü münasibətilə tədbir keçirilib
Professor Gəray Gəraybəyli Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasının baş katibi ilə görüşüb
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkimləri professor Hikmət Əlizadəni kliniki ölümdən xilas edib   
 “Tibbi genetikada bildiklərimiz və yeniliklər” mövzusunda elmi seminar keçirilib   
Pirallahı Tibb Mərkəzi tərəfindən Ümummilli Liderin 103-cü ildönümünə həsr olunan velomarafon təşkil edilib
Teymur Musayev Müqəddəs Vatikanın “Bambino Gesu” Pediatrik Xəstəxanasının prezidenti ilə görüşüb
Uşaqlıq boynu xərçəngönü xəstəliklərinin erkən aşkarlanmasında kolposkopiyanın rolu
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu cərrahi müdaxilə
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin həkimi Türkiyədə beynəlxalq konqresdə iştirak edib
Protein sağlam qalmaq üçün vacib qida maddəsidir - Fərhad Burzu
Sabunçu Tibb Mərkəzində Ulu Öndər Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin radioloqu Çində beynəlxalq konfransda iştirak edib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında ATU tələbələri üçün ödənişsiz göz əməliyyatları
Səhiyyə sektorunda süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi ilə bağlı müzakirələr aparılıb
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkimi Hong Kongda baş-beyin törəmələrinin diaqnostikasında sitologiyanın rolu barədə çıxış edib