Müharibə illərinin gizli arxivi - Siçanın ağciyərindən alınan unikal vaksin
22.05.2026 14:46

Rusiya Elmlər Akademiyasının Arxivində müharibə illərində yerli alimlərin hazırladıqları layihələrə dair yeni aşkar edilmiş sənədlər açıqlanıb. Bu ixtiraların bir çoxu sadə görünməsinə baxmayaraq, Qələbənin qazanılmasına mühüm töhfə verib.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, “İzvestiya” qəzeti Böyük Vətən müharibəsi dövründə sovet alimlərinin hazırladıqları ən maraqlı elmi yeniliklərlə bağlı arxiv materiallarını təqdim edib.

 

Həmin işləmələr sırasında şaxtalı havalarda tankların qızdırılması üçün alovsuz briketlər, oksigen, yonqar və mamır əsasında hazırlanan partlayıcı maddələr, həmçinin yoluxdurulmuş siçanların ağciyərlərindən əldə edilən vaksinlər yer alır.

 

Ekspertlərin fikrincə, cəbhə şəraitində tətbiq edilən çoxsaylı ixtiralar olmasaydı, müharibənin müddəti xeyli daha uzun çəkə bilərdi.


Müharibə dövrü hərbi həkimlərinin ən diqqətçəkən tapıntılarından biri isə blokada şəraitində olan Leninqradda hazırlanan səpkili yatalaq vaksini idi. Vaksinin müəllifləri Paste adına Epidemiologiya və Mikrobiologiya İnstitutunun alimləri olub.

 

Ağır sanitar vəziyyət şəhərdə ən təhlükəli və ölümcül epidemiyalardan biri hesab olunan səpkili yatalağın sürətlə yayılmasına səbəb olurdu. Eyni zamanda vaksinlərin klassik istehsal üsulları çoxlu sayda dovşan və digər iri heyvanlar tələb edirdi ki, həmin dövrdə onların çatışmazlığı ciddi problem idi.

 

Buna görə də alimlər 1942-ci ildə xəstəlik törədicisi ilə yoluxdurulmuş siçanların ağciyər toxuması əsasında vaksin istehsalını mənimsədilər. Hazırlanan preparat hərbçilərin, həkimlərin, müdafiə müəssisələrinin əməkdaşlarının və uşaq evlərində yaşayan uşaqların immunlaşdırılması üçün istifadə olunurdu.

 

 Blokada dövründə institut faktiki olaraq “epidemiyaya qarşı qərargah”a çevrilmişdi. Görülən tədbirlər nəticəsində şəhərdə kütləvi epidemiyaların qarşısını almaq mümkün olmuşdu.

ÇOX OXUNANLAR
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin həkimi Türkiyədə beynəlxalq konqresdə iştirak edib
Professor Gəray Gəraybəyli Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasının baş katibi ilə görüşüb
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkimləri professor Hikmət Əlizadəni kliniki ölümdən xilas edib   
Uşaqlıq boynu xərçəngönü xəstəliklərinin erkən aşkarlanmasında kolposkopiyanın rolu
 “Tibbi genetikada bildiklərimiz və yeniliklər” mövzusunda elmi seminar keçirilib   
Protein sağlam qalmaq üçün vacib qida maddəsidir - Fərhad Burzu
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında ATU tələbələri üçün ödənişsiz göz əməliyyatları
Səhiyyə sektorunda süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi ilə bağlı müzakirələr aparılıb
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkimi Hong Kongda baş-beyin törəmələrinin diaqnostikasında sitologiyanın rolu barədə çıxış edib   
 “Təcili allerqologiya və kəskin toksiko-allergik vəziyyətlər: diaqnostika və müalicəyə müasir yanaşmalar” adlı simpozium keçirilib   
Səhiyyə Nazirliyinin Antidopinq İntizam Komitəsinin iclası keçirilib
 ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu ürək əməliyyatı   
Naxçıvanda ginekoloji müayinə aksiyasına başlanılıb
“Nevrologiyada tibbi genetika” adlı dərsliyin təqdimatı olub 
Şahbuz rayonunun Keçili kəndində tibbi müayinə aksiyası