Çində tapılan 2200 yaşlı qadın kəlləsi ABŞ alimlərini çaşdırıb
20.03.2025 10:40

Jilin Universiteti (Çin) və Texas A&M Universitetinin (ABŞ) arxeoloqları qədim zamanlarda dişlərin cinnabar ilə boyanması ilə bağlı qeydə alınmış ilk hadisəni aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Archaeological and Anthropological Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmanı, Çinin şimal-qərbindəki Turpan hövzəsindəki Şenjindian qəbiristanlığında tapılan və təxminən 2200 il əvvələ aid unikal təcrübəni ortaya qoyur.

 

Testlər dişlərdə tapılan qırmızı piqmentin cinabar kimi tanınan mineral olan civə sulfid olduğunu təsdiqləyib. Tarixən piqmentdən dəfn mərasimlərində, şamanizmdə və tibbdə istifadə olunub və onun istifadəsi bölgənin qədim əhalisinin mürəkkəb mədəni və ticarət əlaqələrindən xəbər verir.

 

Cinnabar min illər boyu dünyanın müxtəlif sivilizasiyalarının rituallarında mühüm rol oynamışdır. Yaxın Şərq, Avropa, Mərkəzi və Cənubi Amerikada məzar bəzəyi, dini mərasimlər, bədən rəsmləri və kimyagərlik təcrübələri üçün istifadə edilmişdir. Qədim Çində bu mineral lak, kosmetika, dərman iksirləri və qəbirləri bəzəmək üçün istifadə edilmişdir. Lakin bu kəşfdən əvvəl arxeoloji tapıntılarda cinnabar ilə boyanmış dişlər heç vaxt qeydə alınmamışdı.

  

Digər qəbirlərdən tapılan tapıntılar geniş mədəni əlaqələrin olduğunu göstərir. Kəmər ipək parçalar, süni firuzəyi şüşə muncuqlar və kömür mahiyyəti Çinin Mərkəzi Düzənlikləri və Aralıq dənizi bölgələri ilə mümkün əlaqələri göstərir. Bu əşyalar Turfana geniş ticarət yolları vasitəsilə çata bilərdi.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir