Çində tapılan 2200 yaşlı qadın kəlləsi ABŞ alimlərini çaşdırıb
20.03.2025 10:40

Jilin Universiteti (Çin) və Texas A&M Universitetinin (ABŞ) arxeoloqları qədim zamanlarda dişlərin cinnabar ilə boyanması ilə bağlı qeydə alınmış ilk hadisəni aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Archaeological and Anthropological Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmanı, Çinin şimal-qərbindəki Turpan hövzəsindəki Şenjindian qəbiristanlığında tapılan və təxminən 2200 il əvvələ aid unikal təcrübəni ortaya qoyur.

 

Testlər dişlərdə tapılan qırmızı piqmentin cinabar kimi tanınan mineral olan civə sulfid olduğunu təsdiqləyib. Tarixən piqmentdən dəfn mərasimlərində, şamanizmdə və tibbdə istifadə olunub və onun istifadəsi bölgənin qədim əhalisinin mürəkkəb mədəni və ticarət əlaqələrindən xəbər verir.

 

Cinnabar min illər boyu dünyanın müxtəlif sivilizasiyalarının rituallarında mühüm rol oynamışdır. Yaxın Şərq, Avropa, Mərkəzi və Cənubi Amerikada məzar bəzəyi, dini mərasimlər, bədən rəsmləri və kimyagərlik təcrübələri üçün istifadə edilmişdir. Qədim Çində bu mineral lak, kosmetika, dərman iksirləri və qəbirləri bəzəmək üçün istifadə edilmişdir. Lakin bu kəşfdən əvvəl arxeoloji tapıntılarda cinnabar ilə boyanmış dişlər heç vaxt qeydə alınmamışdı.

  

Digər qəbirlərdən tapılan tapıntılar geniş mədəni əlaqələrin olduğunu göstərir. Kəmər ipək parçalar, süni firuzəyi şüşə muncuqlar və kömür mahiyyəti Çinin Mərkəzi Düzənlikləri və Aralıq dənizi bölgələri ilə mümkün əlaqələri göstərir. Bu əşyalar Turfana geniş ticarət yolları vasitəsilə çata bilərdi.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama
DİM-lərə töhfə: ATU-da tibb kolleclərinin müəllimləri üçün müasir klinik tədris yanaşmaları müzakirə olunub