Çində tapılan 2200 yaşlı qadın kəlləsi ABŞ alimlərini çaşdırıb
20.03.2025 10:40

Jilin Universiteti (Çin) və Texas A&M Universitetinin (ABŞ) arxeoloqları qədim zamanlarda dişlərin cinnabar ilə boyanması ilə bağlı qeydə alınmış ilk hadisəni aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Archaeological and Anthropological Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmanı, Çinin şimal-qərbindəki Turpan hövzəsindəki Şenjindian qəbiristanlığında tapılan və təxminən 2200 il əvvələ aid unikal təcrübəni ortaya qoyur.

 

Testlər dişlərdə tapılan qırmızı piqmentin cinabar kimi tanınan mineral olan civə sulfid olduğunu təsdiqləyib. Tarixən piqmentdən dəfn mərasimlərində, şamanizmdə və tibbdə istifadə olunub və onun istifadəsi bölgənin qədim əhalisinin mürəkkəb mədəni və ticarət əlaqələrindən xəbər verir.

 

Cinnabar min illər boyu dünyanın müxtəlif sivilizasiyalarının rituallarında mühüm rol oynamışdır. Yaxın Şərq, Avropa, Mərkəzi və Cənubi Amerikada məzar bəzəyi, dini mərasimlər, bədən rəsmləri və kimyagərlik təcrübələri üçün istifadə edilmişdir. Qədim Çində bu mineral lak, kosmetika, dərman iksirləri və qəbirləri bəzəmək üçün istifadə edilmişdir. Lakin bu kəşfdən əvvəl arxeoloji tapıntılarda cinnabar ilə boyanmış dişlər heç vaxt qeydə alınmamışdı.

  

Digər qəbirlərdən tapılan tapıntılar geniş mədəni əlaqələrin olduğunu göstərir. Kəmər ipək parçalar, süni firuzəyi şüşə muncuqlar və kömür mahiyyəti Çinin Mərkəzi Düzənlikləri və Aralıq dənizi bölgələri ilə mümkün əlaqələri göstərir. Bu əşyalar Turfana geniş ticarət yolları vasitəsilə çata bilərdi.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub
 ATU-nun əməkdaşı Ege Universitetində akademik fəaliyyət göstərib   
 Respublika Neyrocərrahiyyə Xəstəxanasında təlim: “Tibbi tullantıların idarə edilməsi”
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə sosial xidmət müəssisələrinin uşaqları üçün sosial-emosional öyrənmə proqramı həyata keçirilir  
Sahibkarlar HACCP barədə məlumatlandırılıblar  
Rezidenturaya qəbul olmaq üçün ərizə qəbulu başa çatır  
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Bakıda ürəyi dayanan xəstəni həkimlər xəstəxananın həyətində həyata qaytarıb
Akademik Zərifə Əliyevanın 103 illiyinə həsr olunmuş konfrans keçiriləcək
Üç ay ərzində şəhid ailəsi üzvlərinə 50 mindən çox tibbi xidmət göstərilib
AQTA ilə Azərbaycanda Amerika Ticarət Palatası arasında birgə əməkdaşlıq mexanizmləri yaradılacaq