Çində tapılan 2200 yaşlı qadın kəlləsi ABŞ alimlərini çaşdırıb
20.03.2025 10:40

Jilin Universiteti (Çin) və Texas A&M Universitetinin (ABŞ) arxeoloqları qədim zamanlarda dişlərin cinnabar ilə boyanması ilə bağlı qeydə alınmış ilk hadisəni aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Archaeological and Anthropological Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmanı, Çinin şimal-qərbindəki Turpan hövzəsindəki Şenjindian qəbiristanlığında tapılan və təxminən 2200 il əvvələ aid unikal təcrübəni ortaya qoyur.

 

Testlər dişlərdə tapılan qırmızı piqmentin cinabar kimi tanınan mineral olan civə sulfid olduğunu təsdiqləyib. Tarixən piqmentdən dəfn mərasimlərində, şamanizmdə və tibbdə istifadə olunub və onun istifadəsi bölgənin qədim əhalisinin mürəkkəb mədəni və ticarət əlaqələrindən xəbər verir.

 

Cinnabar min illər boyu dünyanın müxtəlif sivilizasiyalarının rituallarında mühüm rol oynamışdır. Yaxın Şərq, Avropa, Mərkəzi və Cənubi Amerikada məzar bəzəyi, dini mərasimlər, bədən rəsmləri və kimyagərlik təcrübələri üçün istifadə edilmişdir. Qədim Çində bu mineral lak, kosmetika, dərman iksirləri və qəbirləri bəzəmək üçün istifadə edilmişdir. Lakin bu kəşfdən əvvəl arxeoloji tapıntılarda cinnabar ilə boyanmış dişlər heç vaxt qeydə alınmamışdı.

  

Digər qəbirlərdən tapılan tapıntılar geniş mədəni əlaqələrin olduğunu göstərir. Kəmər ipək parçalar, süni firuzəyi şüşə muncuqlar və kömür mahiyyəti Çinin Mərkəzi Düzənlikləri və Aralıq dənizi bölgələri ilə mümkün əlaqələri göstərir. Bu əşyalar Turfana geniş ticarət yolları vasitəsilə çata bilərdi.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir
Fast foodun bağırsağa təsiri
 Yüksək riskli hamiləlik uğurla sonlandırıldı