140 trilyon okean suyundan ibarət nəhəng su anbarı. Bu kəşf təkcə öz miqyasına görə heyrətləndirici deyil, həm də Kainatın erkən tarixi haqqında anlayışımızı dəyişir. Təsirli rəqəmlər: bu buluddakı suyun həcmi Yerdəki bütün okeanların həcmini 140 trilyon dəfə üstələyir! APM 08279+5255 kvazarı nədir?
Aztibb.az "Pravda" nəşrinə istinadən yazır ki, kvazarlar Kainatın ən parlaq cisimləridir. Onlar qalaktikaların mərkəzlərində yerləşirlər və qaz və tozu udan nəhəng qara dəliklər sayəsində inanılmaz miqdarda enerji yayırlar.
APM 08279+5255 ən güclü kvazarlardan biridir, qara dəliyi Günəşdən 20 milyard dəfə böyükdür. Bu kosmik nəhəng bir kvadrilyon Günəşin parlaqlığı ilə müqayisə edilə bilən enerji yayır. Məhz bu enerji sayəsində kvazarın ətrafında unikal mühit yaranır: su buxarı da daxil olmaqla, ekstremal şəraitdə belə öz xüsusiyyətlərini saxlayan molekullar bölgəsi yarnır.
NASA alimləri suyu necə tapıblar?
Tədqiqatçılar qrupu kvazar ətrafında yüzlərlə işıq ili uzanan bölgədə su buxarı aşkar ediblər. Kvazarın radio emissiyası ətrafdakı qazı qızdıraraq, hətta kosmosda da suyun mövcudluğu üçün ideal şərait yaradır. Bölgə həmçinin dəm qazı və digər molekullarla zəngindir ki, bu da böyüyən qara dəliyi qidalandıran materialın mövcudluğunu göstərir. Bu kəşf nə üçün vacibdir?
Alimlərin əldə etdiyi məlumatlar Kainatın yaşının cəmi 1,6 milyard il olduğu dövrə aiddir. Beləliklə, biz onun ilkin inkişafında baş verən prosesləri görürük. Bu, ilk qalaktikaların necə əmələ gəldiyini anlamağa kömək edir, həmçinin suyun hətta kosmosun dərin antik çağlarında da geniş yayıldığını təsdiqləyir.
Bundan əlavə, böyük həcmdə suyun olması Yerdən kənarda həyatın mövcud olma ehtimalını artırır. Əgər belə ucqar bölgələrdə belə miqdarda su varsa, bu, yaşayış üçün əlverişli planetlərin axtarışında yeni üfüqlər açır.
Bu kosmosun tədqiqini necə dəyişəcək?
Nəhəng su anbarının kəşfi alimləri əlavə tədqiqatlar aparmağa ruhlandırır. İndi onların qarşısında digər kvazarları və onların ətraf rayonlarını öyrənmək vəzifəsi durur. Ola bilsin ki, eyni “su xəzinələri” Kainatın başqa hissələrində də mövcuddur.
Bu kəşf Kainatın həyata əvvəl düşündüyümüzdən qat-qat daha qonaqpərvər olduğuna ümid verir. Bu kimi hər bir kəşf bizi son suala cavab verməyə yaxınlaşdırır: “Kainatda biz təkikmi?”
Nəticə APM 08279+5255 kvazarı yaxınlığında su anbarının kəşfi astronomiyada yenilikdir. Kainatın yarandığı dövrdə suyun kosmosda geniş yayıldığını sübut edir. Və bəlkə də bu, təkcə kosmik sirləri deyil, həm də kainatdakı yerimizlə bağlı sualı həll etmək üçün açar olacaq.
