İlk geniş miqyaslı proqnoz - 25 ildən sonra dünyada Parkinson xəstəliyi... 
11.03.2025 14:10

2050-ci ilə qədər Parkinson xəstəliyi ilə yaşayan insanların sayı iki dəfədən çox artaraq 25,2 milyona çatacaq.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, bu qənaətə Çin və Kanada alimləri gəlib və araşdırmalarının nəticələrini "The BMJ" jurnalında dərc ediblər.

 

Xəstəliklərin artmasının əsas bölgəsi Şərqi Asiya və Sub-Sahara Afrikası ilə ən çox təsirlənən bölgələrdə olacaq, xüsusilə də qocalan əhali qrupu arasında.

 

Parkinson xəstəliyi koordinasiya itkisi, titrəmə və nitq problemlərinə səbəb olan xroniki neyrodegenerativ xəstəlikdir. Xəstəliyin dəqiq səbəbləri məlum olmasa da, yaş əsas risk faktoru hesab olunur. Dünyada gözlənilən ömür uzunluğu artdıqca, bu xəstəliyə yoluxanların sayı durmadan artır.

 

Parkinson xəstəliyinin 21-ci əsrin ortalarında nə qədər yaygın olacağını proqnozlaşdırmaq üçün alimlər 195 ölkədən 2021-ci il məlumatlarını təhlil ediblər. Hesablamalarda demoqrafik göstəricilər, cins, yaş və əhalinin artım templəri nəzərə alınıb. Bu məlumatlardan istifadə edərək, yaxın onilliklərdə xəstəliyin dinamikasını proqnozlaşdıran model yaradılıb. Əhalinin yaşlanmasının Parkinson xəstəliyi hallarında artımın əsas göstəricisi olacağı proqnozlaşdırılır və artımın 89%-ni təşkil edir. Əlavə 20% əhali sayının ümumi artımı, 3% isə xəstəlik modelinin dəyişməsi hesabına olacaq.

 

Ən çox yoluxma 2050-ci ilə qədər 10,9 milyon hadisənin proqnozlaşdırıldığı Şərqi Asiyada olacaq. Xəstəliyin sayına görə ikinci region Cənubi Asiya olacaq (6,8 milyon nəfər). Eyni zamanda, xəstələrin sayının 292% arta biləcəyi Saharadan cənubda yerləşən Qərbi Afrika ölkələrində ən çox yoluxma halları gözlənilir. Mərkəzi və Şərqi Avropada əhalinin azalması və qocalması səbəbindən artım əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olacaq - cəmi 28%.

 

Tədqiqatçılar həmçinin qeyd edirlər ki, kişilər qadınlardan daha çox Parkinson xəstəliyinə tutulurlar və bu fərq daha da artacaq. 2021-ci ildə hər qadına 1,46 kişi bu xəstəlik diaqnozu qoydu və 2050-ci ilə qədər bu nisbət 1,64-ə yüksələcək. 80 yaşdan yuxarı insanlar arasında xüsusilə yüksək insidans səviyyəsi gözlənilir - bu yaş qrupunda xəstələrin sayı 100 000 nəfərə 2087-yə çatacaq. Tədqiqat bəzi bölgələrdə natamam məlumatlara görə bəzi məhdudiyyətlərə malik olsa da, qlobal səviyyədə Parkinson xəstəliyinin yayılmasının ilk geniş miqyaslı proqnozunu təmin edir. Bu məlumat xəstəliyin sonrakı elmi inkişaflarına və təkmilləşdirilmiş müalicə üsullarına kömək edə bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama