ScienceAlert: Xərçəngdən qorunmanın təkamül mexanizmi ortaya çıxdı 
06.03.2025 12:50

Uzun müddətdir ki, elm adamları paradoksu izah etməyə çalışırlar: daha çox hüceyrə sayına və mutasiya ehtimalının artmasına baxmayaraq, iri heyvanlardan fərqli olaraq kiçik heyvanlar daha tez-tez xərçəngdən əziyyət çəkirlər. 

 

Aztibb.az "ScienceAlert" jurnalına istinadən yazır ki, yeni bir araşdırma bədən ölçüsü ilə xərçəng riski arasında əlaqə olduğunu göstərir, lakin vacib istisnalar istisna olmaqla.

 

London Universitet Kollecinin alimləri suda-quruda yaşayanlar, quşlar, məməlilər və sürünənlərin 263 növündə xərçəngin yayılmasına dair məlumatları təhlil ediblər. Onlar əvvəlki tədqiqatlardakı səhvləri düzəldən yeni statistik metoddan istifadə ediblər və daha böyük heyvanların şiş inkişaf etdirmə ehtimalının həqiqətən daha yüksək olduğunu aşkarlayıblar.

 

Bioloq Kris Venditti izah edir ki, biz fillərin və digər böyük növlərin xərçəngə tutulma nisbətinin daha yüksək olduğunu gördük, bu, onların böyük hüceyrə sayına görə məna kəsb edir. Ancaq bu modeldən kənara çıxan növlər var. Məsələn, bəzi kiçik tutuquşu növləri ölçülərinə görə gözləniləndən 40 dəfə daha tez-tez xərçəngə tutulurlar. Və fillər, təsirli ölçülərinə baxmayaraq, on dəfə kiçik olan pələnglərlə müqayisə edilə bilən şiş riskinə malikdirlər. Göründüyü kimi, böyük ölçülərə çatan növlər sürətlə bədxassəli şişlərdən qorunmaq üçün mexanizmlər inkişaf etdirib.

 

Bioloq Coanna Baker bildirib ki, fillər böyük olduqları üçün əziyyət çəkmirlər, onlar xərçəngin qarşısını alan unikal mexanizmlər inkişaf etdiriblər. Əsərin müəlliflərinin fikrincə, bu təbii müdafiə mexanizmlərinin öyrənilməsi xərçəngin müalicəsində yeni yanaşmalar aça bilər və tibbdə sıçrayışlı kəşflərə səbəb ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir