ScienceAlert: Xərçəngdən qorunmanın təkamül mexanizmi ortaya çıxdı 
06.03.2025 12:50

Uzun müddətdir ki, elm adamları paradoksu izah etməyə çalışırlar: daha çox hüceyrə sayına və mutasiya ehtimalının artmasına baxmayaraq, iri heyvanlardan fərqli olaraq kiçik heyvanlar daha tez-tez xərçəngdən əziyyət çəkirlər. 

 

Aztibb.az "ScienceAlert" jurnalına istinadən yazır ki, yeni bir araşdırma bədən ölçüsü ilə xərçəng riski arasında əlaqə olduğunu göstərir, lakin vacib istisnalar istisna olmaqla.

 

London Universitet Kollecinin alimləri suda-quruda yaşayanlar, quşlar, məməlilər və sürünənlərin 263 növündə xərçəngin yayılmasına dair məlumatları təhlil ediblər. Onlar əvvəlki tədqiqatlardakı səhvləri düzəldən yeni statistik metoddan istifadə ediblər və daha böyük heyvanların şiş inkişaf etdirmə ehtimalının həqiqətən daha yüksək olduğunu aşkarlayıblar.

 

Bioloq Kris Venditti izah edir ki, biz fillərin və digər böyük növlərin xərçəngə tutulma nisbətinin daha yüksək olduğunu gördük, bu, onların böyük hüceyrə sayına görə məna kəsb edir. Ancaq bu modeldən kənara çıxan növlər var. Məsələn, bəzi kiçik tutuquşu növləri ölçülərinə görə gözləniləndən 40 dəfə daha tez-tez xərçəngə tutulurlar. Və fillər, təsirli ölçülərinə baxmayaraq, on dəfə kiçik olan pələnglərlə müqayisə edilə bilən şiş riskinə malikdirlər. Göründüyü kimi, böyük ölçülərə çatan növlər sürətlə bədxassəli şişlərdən qorunmaq üçün mexanizmlər inkişaf etdirib.

 

Bioloq Coanna Baker bildirib ki, fillər böyük olduqları üçün əziyyət çəkmirlər, onlar xərçəngin qarşısını alan unikal mexanizmlər inkişaf etdiriblər. Əsərin müəlliflərinin fikrincə, bu təbii müdafiə mexanizmlərinin öyrənilməsi xərçəngin müalicəsində yeni yanaşmalar aça bilər və tibbdə sıçrayışlı kəşflərə səbəb ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza