Qan təzyiqini aşağı salır, qan şəkərini balanslaşdırır - Sirkənin faydaları çinli alimin təqdimatında 
22.06.2024 07:45

Sirkənin kulinariya və müalicəvi tarixi eramızdan əvvəl 5000-ci illərə gedib çıxır. Fermentasiya prosesində şərab sirkəyə çevrilir. Qədim Çində yaranan maye “acı şərab” kimi tanınırdı və müxtəlif xəstəliklər üçün dərman kimi istifadə olunurdu.

Aztibb.az xəbər verir ki,“Epoch Times”nəşri Tayvanın Sinyitang Kardiologiya Klinikasının direktoru Kuo-Ping Vunun sirkənin sağlamlıq faydaları haqqlnda fikirlərini paylaşıb.

O bildirib ki, qədim tibbi mətnlərdə sirkə ilə bağlı çoxsaylı istinadlar var və onun bir çox müalicəvi faydaları vurğulanır.

Sirkə bədəndən şişkinlik və irinləmə (infeksiyanın axıdılması) əlamətlərini müalicə etmək üçün istifadə edilə bilər.

Sirkə bəzi mikrobları öldürə bilər. Soyuqdəymə əlamətləri ilk dəfə göründüyündə, bir xörək qaşığı duz və sirkəni isti suda seyreltərək ağız qarqarası kimi istifadə edərək boğazdakı bakterial və virus infeksiyalarını azaltmaq üçün istifadə edilə bilər.

Sirkə yeməklərin, turşuların və sousların qorunması üçün istifadə olunur. Tərkibindəki sirkə turşusu qidada mikroorqanizmləri saxlayır və xarab olmasının qarşısını alır.

Yeməkdən sonra tez-tez turşu reflü və ya şişkinlik yaşayanlar üçün az miqdarda sirkə həzmi yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

Şokdan qəfil huşunu itirmiş xəstənin burnuna yaxın sirkə ilə isladılmış parça onu canlandırmaq üçün güclü stimul ola bilər. Bu texnika təcili xəstəxanaya çatdırılmasını gözləyərkən xəstələrin şüurunu saxlamaqda xüsusilə faydalı ola bilər. Yanan bir kömür, bir xəstəni canlandırmaq üçün istifadə edilə bilən sirkə ətirli tüstü çıxaran sirkə qabına yerləşdirilə bilər.

Sirkə qanda xolesterinin səviyyəsini azalda bilər və bununla da ateroskleroz kimi ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır. Tədqiqatlar göstərib ki, alma sirkəsi içmək ümumi serum xolesterinini və aclıq zamanı qan şəkərinin səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Sirkə, xüsusən də alma sirkəsi qan təzyiqini azaltmaq üçün klinik olaraq istifadə edilə bilər. Alma sirkəsindəki zəngin kalium tərkibi bədəndən artıq natriumun çıxarılmasına kömək edir və bununla da mineral balansını qoruyur və qan təzyiqini aşağı salır.

Sistematik bir araşdırma sirkənin həm sistolik, həm də diastolik qan təzyiqini əhəmiyyətli dərəcədə azalda biləcəyini müəyyən edib. Xəstələrin pəhriz tövsiyələrinə sirkə istehlakının daxil edilməsi hipertoniya üçün əlavə müalicə kimi xidmət edə bilər.

Sirkənin tərkibindəki sirkə turşusu bağırsaqlarda karbohidratların həzmini ləngidə bilər, şəkərin udulmasına mane olur və qan şəkərinin səviyyəsini aşağı salır. O, həmçinin qan şəkərinin səviyyəsini sabitləşdirməyə kömək edən insulin ifrazını azaldır.

Təsadüfi idarə olunan bir sınaq, yemək zamanı iki çay qaşığı sirkə qəbulunun sağlam yetkinlərdə yeməkdən sonra qan şəkərinin səviyyəsini təsirli şəkildə aşağı sala biləcəyini göstərdi. Tədqiqat həmçinin sirkənin anti-glisemik təsirinin karbohidratların həzmi ilə əlaqəli olduğunu müəyyən edib. Digər bir klinik araşdırma, alma suyu sirkəsinin gündəlik istehlakının 2-ci tip diabetli xəstələrdə qan şəkəri və lipid profillərinə nəzarət etməkdə faydalı ola biləcəyini göstərib.

Bədəndə laktik turşunun yığılması əzələ ağrılarına səbəb ola bilər. Sirkə laktik turşunun yandırılmasına kömək edir, bununla da əzələ ağrılarını aradan qaldırır.

Sidik turşusunun yığılması daş əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər. Sirkə bir az qələvi mühiti saxlamağa kömək edə bilər, bədənin turşuluğunu balanslaşdırır və bununla da sidik turşusu daşı və ya böyrək daşı riskini azaldır.

2018-ci ildə “Journal of Medicinal Food”dadərc edilən bir araşdırma, fermentləşdirilmiş soya paxlasından əldə edilən soya sirkəsi ekstraktı ilə hiperurikemiyası olan siçanlarda sidik turşusu səviyyəsini azalda və sidik turşusu ifrazını artıra biləcəyini müəyyən edib.

Hüceyrə membranları oksidləşdikdə lipid peroksidlərə çevrilə bilən lipidlərdən ibarətdir ki, bu da dərinin elastikliyinin azalmasına, qırışlara və tünd ləkələrə səbəb olur. Sirkə turşusu lipid peroksidlərin istehsalını azalda bilər, dərinin görünüşünü və gəncliyini yaxşılaşdırır.

Kiçik bir stəkan sirkə əlavəsi hıçqırıqların şiddətli epizodları zamanı diafraqma spazmlarını aradan qaldırmağa kömək edə bilər.

Ənənəvi Çin təbabəti, hərəkət xəstəliyinin mədə-bağırsaq problemlərini həll etməklə müalicə oluna biləcəyinə inanır. Hərəkət xəstəliyinin əlamətlərini azaltmaq üçün kiçik bir stəkan seyreltilmiş sirkə içmək məsləhət görülür.

Dırnaq göbələyi göbələk infeksiyası nəticəsində yaranır və sirkə bu mikroorqanizmlərin böyüməsini və çoxalmasını effektiv şəkildə maneə törədə bilər. Təsirə məruz qalan ərazini bir litr suda 120 qram sirkə məhlulunda müntəzəm olaraq təxminən 20 dəqiqə islatmaq, göbələkləri tədricən yox edə bilər.

Sirkənin gündəlik həyatda praktiki istifadəsi

Yuxarıda qeyd olunan sağlamlıq faydalarına əlavə olaraq, Alim Vu sirkəni gündəlik həyatınızda istifadə etməyin bəzi praktik yollarını paylaşıb:

- Kiçik balıqları bişirərkən, sirkə əlavə etmək sümüklərdəki kalsiumun həllinə kömək edəcək və orqanizmin udmasını asanlaşdıracaq. O, həmçinin balıq sümüklərini yumşaldır ki, balıqla birlikdə yeyilə bilsin.
- Çörək hazırlayarkən sodaya bir neçə damcı sirkə əlavə edib unla qarışdırmaq xəmirin fermentasiyasını yaxşılaşdıra bilər.
- Yeni tavaya bir neçə damcı sirkə əlavə etmək içərini təmizləməyə kömək edə bilər.
- Balıqları qril edərkən balığın səthinə sirkə sürtmək dərinin manqala yapışma ehtimalını azaldır.
- Çiy balıqları sirkə içində islatmaq dərinin çıxarılmasını asanlaşdıracaq.
- Yumurtaları qaynadarkən az miqdarda sirkə əlavə etmək qabığı çatlasa belə yumurtanın ağının sızmasının qarşısını alır.
- Çiçəkləri düzən zaman gövdələri vazaya qoymazdan əvvəl sirkəyə batırmaq bitkilərin suyu udma qabiliyyətini artıracaq və bununla da onların təravətini uzadar.

Vu yüksək qan təzyiqini yaxşılaşdırmağa və qəbizliyi aradan qaldırmağa kömək edən sadə və hazırlanması asan pəhriz vasitəsini də paylaşıb.

Sirkəli soya paxlası adlanan bu pəhriz daha əvvəl qeyd edildiyi kimi, qan lipid səviyyəsini aşağı sala bilər, qan damarlarını yumşaldır və qan təzyiqini tənzimləyə və ya hətta aşağı sala bilər. Bundan əlavə, soya qəbizliyi aradan qaldıra bilən liflə zəngindir.

200 qram yuyulmamış üzvi soya paxlasını geniş ağızlı bir şüşəyə qoyun. 600 mililitr sirkə əlavə edin, örtün və dörd gün otaq temperaturunda buraxın. Beşinci gün soya fasulyesini soyuducuda saxlayın. Gündə 5-dən 10-a qədər lobya yeyin, miqdarını tədricən artırın.

Doğru sirkəni necə seçmək olar?

Vu kimyəvi əlavələr və ya sintetik və təbii sirkələrin qarışıqları ilə hazırlanmış sintetik növlərə nisbətən təbii fermentləşdirilmiş sirkələri seçməyi tövsiyə edir. Satın alarkən onları aşağıdakı meyarlara görə fərqləndirə bilərsiniz:

1. Qoxu: Sintetik sirkə tez-tez kəskin bir qoxuya malikdir və dili qıcıqlandıra bilər, təbii olaraq fermentləşdirilmiş sirkə isə daha yumşaqdır.

2. Qiymət: Təbii fermentləşdirilmiş sirkə adətən sintetik sirkədən iki-üç dəfə bahadır.

3. Brend reputasiyası: Məşhur brendlərin məhsullarını almaq məsləhətdir.

Qeyd. Müalicə üsulları insandan asılı olaraq dəyişə bilər. Xüsusi bir müalicə planı üçün həkiminizlə məsləhətləşin.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR