Uzunömürlülük üçün əsas amili müəyyən edilib - Ana qayğısı ömrün uzunluğuna necə təsir edir?
21.06.2024 10:07

Kornell Universitetinin alimləri heyvanların və insanların uzunömürlülüyünə təsir edən yeni amili üzə çıxaran araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, “PNAS”portalında dərc edilən araşdırmanın nəticələri göstərib ki, anaların, xalaların və nənələrin olması gözlənilən ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.

Heyvanlar həyat sürətinə görə dəyişir: bəzi növlər uzun ömür sürür, nadir hallarda çoxalır (yavaş həyat dövrü), digərləri isə qısa ömür sürür, tez-tez çoxalır (sürətli həyat dövrü). Tədqiqatçılar ana qayğısının səviyyəsi ilə məhsuldarlığın tənzimlənməsi yolu ilə gözlənilən ömür uzunluğunun təkamülü arasında əlaqə olduğunu irəli sürüblər.

Alimlər deterministik modelləşdirmə və stoxastik agent əsaslı modelləşdirmənin birləşməsindən istifadə edərək, ananın təsirindən nəslin asılılığının uzunömürlülük və reproduktiv tezlik təkamülünə necə təsir etdiyini araşdırıblar. Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, ananın sağ qalmasının yüksək olması nəsillərin və nəvələrin uzunömürlülüyünə təsir edir, bu da əhalinin daha uzun ömürlərinin təkamülünə və daha az tez-tez çoxalmasına səbəb olur.

Nəticələr primatlar, hiyenalar, balinalar və fillər kimi uzunömürlü heyvanlarda ana qayğısının vacibliyini vurğulayır. Alimlər demoqrafik məlumatlardan istifadə etməklə asanlıqla uyğunlaşdırıla bilən modellər hazırlayıblar ki, bu da onlara ana qayğısının ömrün təkamülünə təsiri haqqında fərziyyələrini daha dəqiq yoxlamağa imkan verir.

Bu tədqiqat müxtəlif növlərdə, o cümlədən insanlarda uzunömürlülüyü müəyyən edən təkamül mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir və biomüxtəlifliyin qorunması və uzunmüddətli rifahın yaxşılaşdırılması üçün əhəmiyyətli təsirlərə malik ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb açıq ürək əməliyyatı uğurla həyata keçirilib
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir
Fast foodun bağırsağa təsiri