Uzunömürlülük üçün əsas amili müəyyən edilib - Ana qayğısı ömrün uzunluğuna necə təsir edir?
21.06.2024 10:07

Kornell Universitetinin alimləri heyvanların və insanların uzunömürlülüyünə təsir edən yeni amili üzə çıxaran araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, “PNAS”portalında dərc edilən araşdırmanın nəticələri göstərib ki, anaların, xalaların və nənələrin olması gözlənilən ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.

Heyvanlar həyat sürətinə görə dəyişir: bəzi növlər uzun ömür sürür, nadir hallarda çoxalır (yavaş həyat dövrü), digərləri isə qısa ömür sürür, tez-tez çoxalır (sürətli həyat dövrü). Tədqiqatçılar ana qayğısının səviyyəsi ilə məhsuldarlığın tənzimlənməsi yolu ilə gözlənilən ömür uzunluğunun təkamülü arasında əlaqə olduğunu irəli sürüblər.

Alimlər deterministik modelləşdirmə və stoxastik agent əsaslı modelləşdirmənin birləşməsindən istifadə edərək, ananın təsirindən nəslin asılılığının uzunömürlülük və reproduktiv tezlik təkamülünə necə təsir etdiyini araşdırıblar. Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, ananın sağ qalmasının yüksək olması nəsillərin və nəvələrin uzunömürlülüyünə təsir edir, bu da əhalinin daha uzun ömürlərinin təkamülünə və daha az tez-tez çoxalmasına səbəb olur.

Nəticələr primatlar, hiyenalar, balinalar və fillər kimi uzunömürlü heyvanlarda ana qayğısının vacibliyini vurğulayır. Alimlər demoqrafik məlumatlardan istifadə etməklə asanlıqla uyğunlaşdırıla bilən modellər hazırlayıblar ki, bu da onlara ana qayğısının ömrün təkamülünə təsiri haqqında fərziyyələrini daha dəqiq yoxlamağa imkan verir.

Bu tədqiqat müxtəlif növlərdə, o cümlədən insanlarda uzunömürlülüyü müəyyən edən təkamül mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir və biomüxtəlifliyin qorunması və uzunmüddətli rifahın yaxşılaşdırılması üçün əhəmiyyətli təsirlərə malik ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama