Uzunömürlülük üçün əsas amili müəyyən edilib - Ana qayğısı ömrün uzunluğuna necə təsir edir?
21.06.2024 10:07

Kornell Universitetinin alimləri heyvanların və insanların uzunömürlülüyünə təsir edən yeni amili üzə çıxaran araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, “PNAS”portalında dərc edilən araşdırmanın nəticələri göstərib ki, anaların, xalaların və nənələrin olması gözlənilən ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.

Heyvanlar həyat sürətinə görə dəyişir: bəzi növlər uzun ömür sürür, nadir hallarda çoxalır (yavaş həyat dövrü), digərləri isə qısa ömür sürür, tez-tez çoxalır (sürətli həyat dövrü). Tədqiqatçılar ana qayğısının səviyyəsi ilə məhsuldarlığın tənzimlənməsi yolu ilə gözlənilən ömür uzunluğunun təkamülü arasında əlaqə olduğunu irəli sürüblər.

Alimlər deterministik modelləşdirmə və stoxastik agent əsaslı modelləşdirmənin birləşməsindən istifadə edərək, ananın təsirindən nəslin asılılığının uzunömürlülük və reproduktiv tezlik təkamülünə necə təsir etdiyini araşdırıblar. Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, ananın sağ qalmasının yüksək olması nəsillərin və nəvələrin uzunömürlülüyünə təsir edir, bu da əhalinin daha uzun ömürlərinin təkamülünə və daha az tez-tez çoxalmasına səbəb olur.

Nəticələr primatlar, hiyenalar, balinalar və fillər kimi uzunömürlü heyvanlarda ana qayğısının vacibliyini vurğulayır. Alimlər demoqrafik məlumatlardan istifadə etməklə asanlıqla uyğunlaşdırıla bilən modellər hazırlayıblar ki, bu da onlara ana qayğısının ömrün təkamülünə təsiri haqqında fərziyyələrini daha dəqiq yoxlamağa imkan verir.

Bu tədqiqat müxtəlif növlərdə, o cümlədən insanlarda uzunömürlülüyü müəyyən edən təkamül mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir və biomüxtəlifliyin qorunması və uzunmüddətli rifahın yaxşılaşdırılması üçün əhəmiyyətli təsirlərə malik ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir