İmtahanlarla bağlı stress nəticəsində xəstəliklər yarana bilər
17.06.2024 14:30

İiyun ayları bir çox uşaq və valideynlər üçün uzunmüddətli stresə səbəb olan buraxılış imtahanları dövrüdür.


Aztibb.az xəbər verir ki, kardioloq Polina Kontsedailo “İzvestiya”ya müsahibəsində uzunmüddətli stressin yeniyetmələrdə hansı xəstəliklərə səbəb ola biləcəyi barədə danışıb.


“Yuxarı yaşlı yeniyetmələrin psixoloji xüsusiyyətlərini nəzərə almaq (emosional qeyri-sabitlik, təəssürat, həssaslıq), imtahanlarda uğursuz olmaq qorxusu, valideyn məyusluğu, cəmiyyətin təzyiqi, özünü sinif yoldaşları ilə müqayisə etmək, imtahanlara hazırlaşmaq güclü stresə çevrilə bilər. Stress bədənin xarici stimulların təsirinə təbii (normal) reaksiyasıdır, dəyişən şəraitə uyğunlaşmağa kömək edir, lakin yalnız aşağı intensivlik və qısa müddətli şəraitdə”, - mütəxəssis izah edib.


Hans Selyenin nəzəriyyəsinə görə, stressin inkişafının ilk mərhələsində - narahatlıq mərhələsində orqanizmin resursları səfərbər olunur. Dəridən, mədə-bağırsaq traktından və digər orqanlardan beyinə və əzələlərə qan axınının yenidən bölüşdürülməsi, görmə və eşitmə qabiliyyətinin kəskinləşməsi, metabolik proseslərin aktivləşdirilməsi, immun sisteminin funksional fəaliyyətinin azalması ilə ifadə edilir. Bu, stres faktorlarının təsirlərinin öhdəsindən gəlməyə kömək edir. Ancaq stres uzun müddət davam edərsə, sadalanan mexanizmlər sağlamlığa təhlükə yaratmağa başlayır.


“Uzun müddətli stress ilə nevroloji pozğunluqlar inkişaf edə bilər, o cümlədən xroniki yorğunluq sindromu, əhval dəyişikliyi, davranış pozğunluqları, narahatlıq, depressiv pozğunluqlar, yaddaş və konsentrasiya problemləri mümkündür. Həmçinin, uzunmüddətli stress metabolik pozğunluqlara, o cümlədən artıq çəkiyə, qalxanabənzər vəzin disfunksiyasına, aybaşı dövrünün pozulmasına və mədə xorası da daxil olmaqla həzm sisteminin pozulmasına səbəb ola bilər. Dəri xəstəliklərinə sedef və ekzema daxildir. Xroniki xəstəliklərin mümkün kəskinləşməsi, məsələn, bronxial astma, herpes infeksiyası. Digər təzahür isə orqanizmin müqavimətinin azalması səbəbindən soyuqdəymələrin artması ola bilər”, - deyə həkim əlavə edib.

 

İmtahanlara hazırlaşarkən stress səviyyəsini azaltmaq üçün ilk növbədə yeniyetmənin gündəlik iş rejimini normallaşdırmaq məsləhətdir. Düzgün qidalanma, gecə ən azı səkkiz saat yatmaq (saat 23:00-dan əvvəl yatmaq daha yaxşıdır), təmiz havada gəzmək, müntəzəm olaraq orta fiziki fəaliyyət və yatmazdan iki-üç saat əvvəl qacetlərdən istifadə etməmək çox sadə, lakin təsirli üsullardır. Bu, narahatlıq səviyyələrini azaltmağa kömək edəcəkdir.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir