Dermatoloq albinizmin təhlükələrindən danışıb
16.06.2024 09:30

Albinizm orqanizmdə melaninin sintezini azaldan piqment mübadiləsinin pozulması ilə əlaqəli irsi xəstəliklər qrupudur. Melanin dəri, saç və gözün irisinə rəng verir. Bədəndə olmaması yalnız görünüş fərqliliyinə deyil, həm də müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.


Aztibb.az xəbər verir ki, t.ü.f.d. Aleksandra Botkina "İzvestiya"ya bu xəstəliyin simptomları və yaranma səbəbləri barədə danışıb:


“Bu xəstəliyin inkişafının əsas səbəbi melanin piqmentinin sintezindən məsul olan gendə mutasiyanın baş verməsidir. 20-dən çox müxtəlif gendə baş verən dəyişikliklər albinizmlə əlaqələndirilir. Mutasiyanın növündən asılı olaraq, melaninin tam olmaması və ya onun miqdarının əhəmiyyətli dərəcədə azalması ola bilər”.


Onun sözlərinə görə, göz dərisi (və ya tam) albinizmin xarakterik xüsusiyyətləri adətən doğuş zamanı olur, lakin onlar həmişə dərhal aşkar edilmir. Bundan əlavə, irisin hipopiqmentasiyası ilk vaxtlarda nəzərə çarpmaya bilər, çünki körpələrdə melanin yataqlarının ilk 6-9 ay ərzində yetkin rəngə çatması qeyri-adi deyil. Göz simptomları həyatın ilk 3-6 ayında da baş verə bilər. Beləliklə, albinizm adətən 2-4 aylıq bir uşaqda şübhələnilir.


“Melanin istehsalının tamamilə olmadığı göz və ya tam albinizm vəziyyətində dərinin və onun əlavələrinin, eləcə də irisin piqmentasiyası müşahidə edilmir. Xarakterik xüsusiyyətlər doğuşdan ağ dəri, yumşaq və nazik qar-ağ saçlar, çəhrayı rəngli açıq mavi və ya boz gözlərdir. Bu kölgə iris vasitəsilə görünən qan damarları nəticəsində əmələ gəlir. Belə uşaqlarda dəri qurudur və ultrabənövşəyi şüalara müqavimət göstərə bilmir, bu da günəş yanığının baş verməsini asanlaşdırır”, - deyə həkim əlavə edib.


Digər hallarda, melanin sintezi çox azalır, lakin hələ də mövcuddur. Sonra qismən albinizm inkişaf edir. Doğuş zamanı xarakterik əlamətlər eyni qalır, lakin yaşla, insan böyüdükcə, saçlarda sarı piqment toplanır. Göz rəngi bəzən açıq və ya tünd qəhvəyi olur.


Hazırda albinizmin müalicəsi yoxdur. Bu vəziyyətdə olan insanlar dərisini və gözlərini günəşdən qorumaq üçün həyatları boyu addımlar atmalıdırlar. D hipovitaminozunun qarşısını almaq üçün ömürlük əvəzedici dərmanlar təyin edilir.


“Albinizmi olan insanlar normal, sağlam həyat sürə bilərlər. Bununla belə, onlar günəş yanığına çox həssasdırlar və buna görə də həyatları boyu aktiv günəşdən qorunma tədbirləri görməlidirlər. Belə xəstələr ultrabənövşəyi radiasiyaya və fotohəssaslığı artıran dərmanlara uzun müddət məruz qalmaqdan çəkinməlidirlər. Dərinin müntəzəm müayinəsi də lazımdır: hər hansı bir şübhəli və ya dəyişən formasiyalar üçün dərhal bir dermatoloqla müraciət olunmalıdır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama