Avstraliyalı arxeoloqlar fironun qalıqlarını yenidən tədqiq ediblər
14.06.2024 09:30

“Cəsur” kimi tanınan firon II Sekenenre-Tao Misir tarixinə əbədi olaraq ən cəsur hökmdarlardan biri kimi daxil olub. O, eramızdan əvvəl 1555-ci ildə öldürülür. 40 yaşında Misiri Hiksoslardan, Aşağı Misirdə hakimiyyəti ələ keçirmiş əcnəbilərdən azad etmək üçün döyüşür. Onun sirli ölümü hələ də tarixçilər arasında mübahisələrə səbəb olmaqdadır. Əsirlikdə öldü, yoxsa döyüş meydanında?

Aztibb.az xəbər verir ki, "Daily Mail”in məlumatına görə, 1800-cü illərdə Theban nekropolunun ərazisində yerləşən Deyr əl-Bahri türbə kompleksində insan qalıqları tapılır. Qalıqların tibbi tədqiqi zamanı məlum olub ki, II Seqenenre-Tao baş nahiyəsindən çoxsaylı zərbələr alıb və bu, şiddətli mübarizədən xəbər verir. Lakin onun necə öldüyü sirr olaraq qalırdı.

Bu gün elm adamları müasir texnologiya sayəsində keçmişə nəzər salıb fironun görünüşünü bərpa edə biliblər. Avstraliyanın Flinders Universitetinin arxeoloqlarından ibarət qrup “Cəsur”un üzünün 3D modelini yaratmaq üçün KT və şikəst kəllə sümüyünün rentgen şüalarından istifadə edib.

Fotorobot fironun kiçik gözləri, dodaqları və qabarıq yanaq sümüklərinə malik olduğunu əks etdirb.

Bir sıra vacib detallar da ortaya çıxıb

Beynin yuxarı hissəsinə zərbə. Üz rekonstruksiyası fironun ölümünə beynin yuxarı hissəsinə vurulan zərbənin səbəb olduğunu təsdiqləyib.

Çoxlu hücum edənlərin olması. Kəllə sümüyünün tədqiqi firona müxtəlif istiqamətlərdən hücum edildiyini göstərib ki, bu da Seqenenre-Tao-II-nin bir neçə rəqiblə döyüşməsi barədə məlumatı təsdiqləyir.

Sekenenre-Taonun dəqiq necə öldüyü sualına cavab. Əsirlikdə və ya döyüş meydanında. Sual açıq qalır. Fironun kəllə sümüyünün müasir tədqiqatları dəqiq bir cavab verə bilməz. Onun əsirlikdə öldürülməsi versiyası, işgəncə zamanı başına vurula biləcək çoxsaylı zərbələrlə də ölə biləcəyi qaçılmazdır. Ancaq "Cəsur"un döyüşkən təbiətini nəzərə alsaq, onun döyüş meydanında ölməsi də çox ehtimal olunur.

Seqenenre Taonun üzünün yenidən qurulması sadəcə bir təcrübə deyil, bu, fironlarıncəsarət və iradəsinə bir abidədir və keçmişə baxmaq və ən görkəmli hökmdarlardan birinin üzünü görmək üçün unikal imkandır.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR