Alimlər ilk dəfə olaraq “çay paketi” üsulu ilə Rusiyanın Avropa hissəsindən şimaldan cənuba qədər 3000 kilometr məsafədə torpaqların mikrobioloji aktivliyini öyrəniblər. Bu yanaşma bizə torpaq mikroorqanizmlərinin müxtəlif kimyəvi tərkibli bitki qalıqlarını nə qədər tez parçaladığını və yaşıl çay və rooibos çayı nümunəsindən istifadə edərək parçalanma əlçatanlığını qiymətləndirməyə imkan verir.
Aztibb.az “Science of Total Environment” jurnalına istinadən xəbər verir ki, hazır yaşıl çayın parçalanma sürətinə əsasən torpağın temperaturu, kimyəvi tərkibinə görə daha mürəkkəb olan rooibosda isə torpağın turşuluğu və yeri (şəhər və ya təbii şərait) təsir göstərir.
Torpaq mikroorqanizmlərinin əsas ekoloji funksiyalarından biri düşmüş yarpaqlardan, bitki və heyvan qalıqlarından, gübrələrdən gələn mürəkkəb üzvi maddələrin parçalanmasıdır. Üzvi qalıqların parçalanma sürəti torpağın münbitliyini və onun qlobal karbon dövranında rolunu müəyyən edir. Üzvi maddələrin parçalanması zamanı mikroblar karbon qazı buraxdıqları üçün - onlar mikrob tənəffüsünü həyata keçirirlər - atmosferə istixana qazlarının əsas biogen mənbələrindən biri kimi xidmət edirlər. Buna görə də alimlər bu prosesin intensivliyini izləyirlər. Peşəkar monitorinq metodları mürəkkəb və bahalı avadanlıq tələb edir, ucuz alternativ isə hər kəs üçün əlçatan olan könüllü elmin kütləvi metodları ola bilər. Çay paketi üsulu da onlardan biridir.
Neylon çay paketləri standart olaraq seçilib. Çünki onların başlanğıc çəkiləri bir istehsalçıdan digərinə mahiyyətcə eynidir və müxtəlif yerlərdə müxtəlif insanların əldə etdiyi nəticələri müqayisə etməyə imkan verir. Bundan əlavə, çay yarpaqları yarpaq zibilinə bənzəyir və torpaq bakteriyalarının onu nə qədər tez parçaladığını anlamağa imkan verir. Eyni zamanda, mikroorqanizmlərin birbaşa çay yarpaqlarına nüfuz etməsinə mane olmur. Ölçmək üçün çay paketləri əvvəlcə çəkilir, sonra 90 gün torpağa basdırılır və bu müddətdən sonra yenidən çəkilir. İlkin və son kütlələr arasındakı fərqə əsasən, onlar torbada nə qədər çayın - üzvi maddələrin parçalandığını təxmin edirlər.
Çay paketi üsulu dünya elmində geniş yayılmışdır. Dünyanın hər yerindən məlumatların toplanması və işlənməsi üçün ixtisaslaşmış layihələr və platformalar mövcuddur.
