ABŞ-da yuxu zamanı xatirələri formalaşdıran yaddaş xüsusiyyəti aşkar edilib
11.05.2024 07:18

Amerikalı mütəxəssislər əvvəllər məlum olmayan yaddaş mexanizminə diqqət çəkiblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, son araşdırma “Nature Communications” elmi jurnalında dərc olunub. Mütəxəssislərin fikrincə, bu mexanizm yaddaşların yaradılmasında və yuxu zamanı orqanizmin metabolik xərclərinin azaldılmasında mühüm rol oynayır.

Müəyyən edilmiş mexanizmin əsas komponenti beynin mərkəzi bölgəsində yerləşən entorinal korteksdir. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, entorinal korteks təkcə xatirələrin formalaşmasında və saxlanmasında iştirak etmir, həm də Alzheimer xəstəliyinin inkişafı ilə əlaqələndirilir.

Alimlər entorinal korteksdəki neyronların fəaliyyətini öyrənərkən maraqlı bir qanunauyğunluq müşahidə ediblər. Parietal korteksdən gələn siqnallar (beynin entorinal korteksə məlumat ötürən hissəsi) yuxu zamanı vaxtaşırı aktiv və söndürülmə vəziyyətləri arasında dəyişir. Tədqiqatçılar yaddaşın bu növünü “spontan davamlı hərəkətsizlik” adlandırıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, yuxu zamanı entorinal korteksin fasiləsiz işləməsi minimum enerji sərfiyyatı tələb edir. Yuxu vəziyyətində beynin çox enerjiyə ehtiyacı yoxdur, ona görə də bu mexanizm beynin insan üçün mövcud olan xatirələrin miqdarını ikiqat artırmağa imkan verir.

Tədqiqatçılar, aşkar edilmiş yaddaş mexanizmindəki pozğunluqların Alzheimer xəstəliyində və demansın digər formalarında baş verən koqnitiv pozğunluqlarla əlaqəli ola biləcəyini təklif edirlər. Bu mexanizmin başa düşülməsi bu xəstəliklərin müalicəsi və ya qarşısının alınmasına yönəlmiş terapevtik müdaxilələr üçün imkanlar açır.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir