ABŞ-da yuxu zamanı xatirələri formalaşdıran yaddaş xüsusiyyəti aşkar edilib
11.05.2024 07:18

Amerikalı mütəxəssislər əvvəllər məlum olmayan yaddaş mexanizminə diqqət çəkiblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, son araşdırma “Nature Communications” elmi jurnalında dərc olunub. Mütəxəssislərin fikrincə, bu mexanizm yaddaşların yaradılmasında və yuxu zamanı orqanizmin metabolik xərclərinin azaldılmasında mühüm rol oynayır.

Müəyyən edilmiş mexanizmin əsas komponenti beynin mərkəzi bölgəsində yerləşən entorinal korteksdir. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, entorinal korteks təkcə xatirələrin formalaşmasında və saxlanmasında iştirak etmir, həm də Alzheimer xəstəliyinin inkişafı ilə əlaqələndirilir.

Alimlər entorinal korteksdəki neyronların fəaliyyətini öyrənərkən maraqlı bir qanunauyğunluq müşahidə ediblər. Parietal korteksdən gələn siqnallar (beynin entorinal korteksə məlumat ötürən hissəsi) yuxu zamanı vaxtaşırı aktiv və söndürülmə vəziyyətləri arasında dəyişir. Tədqiqatçılar yaddaşın bu növünü “spontan davamlı hərəkətsizlik” adlandırıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, yuxu zamanı entorinal korteksin fasiləsiz işləməsi minimum enerji sərfiyyatı tələb edir. Yuxu vəziyyətində beynin çox enerjiyə ehtiyacı yoxdur, ona görə də bu mexanizm beynin insan üçün mövcud olan xatirələrin miqdarını ikiqat artırmağa imkan verir.

Tədqiqatçılar, aşkar edilmiş yaddaş mexanizmindəki pozğunluqların Alzheimer xəstəliyində və demansın digər formalarında baş verən koqnitiv pozğunluqlarla əlaqəli ola biləcəyini təklif edirlər. Bu mexanizmin başa düşülməsi bu xəstəliklərin müalicəsi və ya qarşısının alınmasına yönəlmiş terapevtik müdaxilələr üçün imkanlar açır.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama