Döş xərçəngi qadın xərçənginin ən çox yayılmış növüdür. Xəstəliyin inkişaf riskini necə azaltmaq olar?

Aztibb.az “Arqumentı i faktı” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, tibb elmləri doktoru Aleksandr Petrovskinin sözlərinə görə, döş xərçəngi haqqında danışarkən, irsi faktor tez-tez xatırlanır. Bəs risk altında olduğunuzu necə bilərsiniz?

Mutasiyalar nəticəsində pozulmuş genlər

İrsi süd vəzisi xərçəngi (BC) müəyyən genlərdəki mutasiyalar səbəbindən baş verir (ən məşhuru - BRCA1 və BRCA2 genlərində - döş xərçəngi olan bütün xəstələrin 5-7%-də rast gəlinir). Belə mutasiyaların olması xərçəng riskini 80%-ə qədər artırır.

Onlar genetik testdən istifadə edərək xəstəlik baş verməzdən əvvəl profilaktik olaraq müəyyən edilə bilər. Yaxın qohumlarında döş, prostat, mədəaltı vəzi, yumurtalıq və ya fallopiya borusu xərçəngi (bunun ehtimalı BRCA1 və BRCA2 genlərindəki mutasiyalar da artır) olan qadınlar üçün tövsiyə olunur. Xəstəliyin qohumlarda gənc yaşda (45 yaşdan əvvəl) baş verməsi xüsusilə narahatedici faktdır.

Artıq 45 yaşından əvvəl xərçəngə yoluxmuş qadınlar üçün də genetik test aparılır. Bu vəziyyətdə, son dərəcə əlverişsiz bir proqnozla xüsusilə aqressiv bir forma şübhəsi var.

Mutasiyaları “düzəltmək” mümkün deyil

Belə mutasiyaları olan qadınlarda xərçəng riski olduqca yüksək olduğundan, qadına profilaktik mastektomiya – süd vəzilərinin profilaktik çıxarılması tövsiyə oluna bilər. Ancelina Culio əməliyyatı kimi tanınan bu müdaxilə əhəmiyyətli dərəcədə (tədqiqatlara görə - 95% -ə qədər) xəstəliyin inkişaf şansını azaldır.

Bu tədbir üçün uyğun olmayanlar üçün erkən mərhələdə xərçəngi "tutmaq" üçün daha tez-tez xərçəng müayinəsindən keçmək tövsiyə olunur.

Əgər baş verərsə, mutasiyaların mövcudluğu haqqında bilik müalicə taktikasını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Beləliklə, bu gün xəstəliyi effektiv şəkildə idarə edə bilən antitümör dərmanlar (PARP inhibitorları) var.