İllinoys Urban-Şampeyn Universiteti və San-Paulu Universitetinin bioloqlarından ibarət Amerika-Braziliya elmi qrupu diabetin müalicəsində mühüm irəliləyiş əldə ediblər: geni dəyişdirilmiş inəklər milyonlarla insan üçün həyati vacib hormon olan insulin istehsal etməyə başlayıb.
Aztibb.az “Pravda” portalına istinadən xəbər verir ki, bu gün diabet xəstələrinin istifadə etdiyi inyeksiya edilə bilən insulin, insan insulin geninin bakteriya DNT-sinə daxil edilərək istehsal olunur. Bədəndə insulin aktiv formasına çevrilməzdən əvvəl bir zülal prekursoru olan proinsulin kimi həyatına başlayır.
Hazırkı tədqiqatda elm adamları inəklərin uşaqlıq yoluna implantasiya edilmiş on iribuynuzlu embriondan hüceyrələrə proinsulini kodlayan insan DNT-sinin seqmentini təqdim ediblər. İmplantasiya bir transgen buzovun (qohum olmayan orqanizmdən süni şəkildə daxil edilmiş DNT-ni ehtiva edən orqanizm) doğulması ilə nəticələnib.
Aydın olur ki, böyüyən buzov hormon terapiyasından istifadə edərək ilk laktasiyasını vermək üçün stimullaşdırılıb. Heyvan normal istehsal ediləndən daha az süd istehsal etsə də, tədqiqatçılar onun tərkibində insan proinsulini və insulin olduğunu aşkar ediblər. İnsulin və proinsulinin ümumi tərkibi bir litr süddə bir neçə qram olub.
“Məqsədimiz proinsulin istehsal etmək, onu insulinə çevirmək və davam etmək idi. Ancaq inək, əsasən, özünü bioloji aktiv insulinin proinsulinə nisbətinə təxminən üçə bir nisbətində emal edib", – deyə bildirilib.
Elmi nəticə ondan ibarətdir ki, laktasiya hormonal səbəb olduğu və südün həcmi gözləniləndən az olduğu üçün təbii laktasiya zamanı GMO inəyin nə qədər insulin istehsal edəcəyini dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Güman ki, əgər inək hər litr süd üçün bir qram insulin istehsal edirsə və hər hansı digər süd inək cinsindən daha çox süd verən tipik bir Holşteyn inəyi gündə 40-50 litr istehsal edirsə, bu, çoxlu insulin əlavə edir. Bir beynəlxalq insulin vahidinin (IU) 0,0347 mq təmiz kristal insulinin bioloji ekvivalenti olduğunu nəzərə alsaq, bu xüsusilə doğrudur. Bu o deməkdir ki, GMO inəkdən alınan bir litr süddə 28 818 vahid insulin var.
ÜST-nin hesablamalarına görə, dünyada insulinə ehtiyacı olan 150-200 milyon insandan yalnız yarısı onu qəbul edir. Bəzi yüksək gəlirli ölkələrdə belə insulinə çıxış qeyri-kafi olaraq qalır.
