Ətraf mühitə məruz qalan hormonları pozan kimyəvi maddələr sağlamlığı təhdid edir
17.03.2024 08:17

Plastik və pestisidlərin tərkibində olan “Bisfenol-A”nın, ev əşyalarını xarici amillərdən qorumaq üçün tekstil, mətbəx qabları və teflon materiallarda istifadə edilən kimyəvi maddələrin hormonları pozduğu və bir çox xəstəliyə səbəb olduğu bildirilir.


Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən xəbər verir ki, Hacettepe Universitetinin professoru Okan Bülent Yıldız açıqlamasında hormonal pozulmalara görə ən çox bilinən sağlamlıq problemlərindən birinin qalxanabənzər vəzi olduğunu bildirib.


Bədənin hormonlar tərəfindən idarə edildiyini ifadə edən həkim, hormonların lazımi miqdarda və doğru zamanda buraxılmasının bütün funksiyaların işləməsi üçün son dərəcə əhəmiyyətli olduğunu vurğulayıb:“Ona görə də bədənimizdə hormon ifraz edən vəzilərin sağlam və normal konsentrasiyalarda ifraz olunması, bütün toxuma və orqanların qanda olması lazımdır. Ən kiçik pisləşmə sağlamlığa müxtəlif formada təsir edir”.


"Qalxanabənzər vəz bədənin qaz pedalı kimidir. Qalxanabənzər vəz hormonunun bir qədər azalması və ya artması arıqlamaq və ya itirmək, soyuğa və istiyə dözə bilməmək, əsəbi və yuxulu olmaq, iştahın artması və ya azalması kimi bir çox şikayətlərə səbəb ola bilər.


Cəmiyyətdə ikinci ən çox rast gəlinən xəstəlik insulin və onun hesabına inkişaf edən şəkərli diabetdir. Mədəaltı vəzidən ayrılan şəkərin hüceyrələrə daxil olmasını təmin edən insulin adlı hormonun olmaması və ya hüceyrələrdə bu hormona qarşı müqavimət bədəndə qanda şəkərin miqdarını artırır və hətta şəkər istifadə edilə bilməz hala gəlir. Bu zaman insanlar çox su içir, çox sidiyə gedir, arıqlayır və ya arıqlamaqda çətinlik çəkirlər”.


Professor piylənmənin də ən əhəmiyyətli hormonal pozğunluqlardan biri olduğunu vurğulayıb.

İşlənmiş qidaların və kimyəvi maddələrin hormonlara təsir etdiyinə diqqət çəkən ekspert, elmi araşdırmaların qida, çirkli hava və plastik saxlama qabları kimi faktorların hormonları pozduğunu göstərdiyini bildirib.


“Hormonları pozan kimyəvi maddələr bir çox xəstəliyə, xüsusilə erkən yetkinlik, sonsuzluq, ürək-damar xəstəlikləri, şəkərli diabet, piylənmə, döş və prostat xərçənginə səbəb olur.


Avropa Parlamentində 250 hormon pozucusunu tamamilə qadağan edən qanun layihəsinin gündəmə gətirildiyini xatırladan professor bununla bağlı qanunun hələ qüvvəyə minmədiyini bildirib:


"Risklərin tam müəyyən edilməsi və onların miqyasının dəqiq ölçülməsi vacibdir. Bunun üçün qeyri-hökumət təşkilatları, elmi qurumlar qanunvericilərlə birgə fəaliyyət göstərməlidir. Təbii ki, vətəndaşlar kimi görülə biləcək tədbirlər var”.

 

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev