Avstraliyanın Monaş Universitetinin alimləri havanın qısamüddətli çirklənməsinin təhlükələrini aşkar ediblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “The Lancet Planetary Health” jurnalında dərc olunub.

Hissəciklə maddə olan “PM” havadan asılı olan hissəciklərin göstəricisidir. Ölçülərinə görə PM 10 (10 mikrometr və daha kiçik) və PM 2.5 (2.5 mikrometr və daha kiçik) kimi təsnif edilir. PM ağciyərlərə nüfuz edə, hətta qan dövranına daxil ola bilər ki, bu da tənəffüs və ürək-damar problemlərinə səbəb olur.

Yeni məlumatlara görə, Şərqi Asiyada bu səbəbdən ölüm nisbəti qlobal orta göstəricidən 50 faiz yüksək olmaqla, bir neçə saat və ya gün ərzində PM 2.5 göstəricisi ilə nəticələnib. Bu rəqəmin təxminən beşdə biri şəhər yerlərində baş verir.

Havanın qısamüddətli çirklənməsinə məruz qalmanın sağlamlığa təsirləri yenə də öyrənilməkdədir. Məsələn, Avstraliyada 2019-2020-ci illərdə “Qara yay” adlanan meqayanğınlar 429 tüstü hadisəsi ilə nəticələnib.

Mütəxəssislər son dərəcə yüksək səviyyəli hava çirkliliyinə kəskin və xroniki məruz qalma nəticəsində 3230 xəstəxanaya yerləşdirilməni onlarla əlaqələndiriblər.

Müəlliflər PM 2.5-in yüksək konsentrasiyalarına müvəqqəti məruz qalmamaq üçün havanın çirklənməsi barədə xəbərdarlıq sistemləri və icmaların evakuasiya planları kimi tədbirləri tövsiyə edir. Əks haldda, bu, sağlamlığa ciddi ziyan vura bilər.