Metastatik olan və standart müalicəyə cavab verməyən xüsusi leykemiya və limfoma qruplarında istifadə üçün şişləri tanımaq və məhv etmək qabiliyyətinə malik məhsulun hazırlanması üçün preklinik hüceyrə kulturası və heyvan tədqiqatları tamamlanıb.
Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən xəbər verir ki, Türkiyədə məhsulun leykemiya və lenfoma xəstələrində istifadəsi üçün faza 1 adlanan klinik tədqiqatlar 6 ay ərzində başlayacaq.
Tekirdağ Namık Kamal Universiteti Tibb Fakültəsi Hematologiya kafedrasının müdiri professor Burhan Turqut verdiyi açıqlamada hematoloji xərçəngin limfa toxuması və ya limfa sistemi xərçəngi olaraq təyin edildiyini bildirib.
Limfa sisteminin sümük iliyi, qaraciyər, dalaq və limfa düyünlərindəki bəzi ağ hüceyrə qruplarından ibarət olduğunu bildirən professor, bu sistemdəki orqanların ağ qan hüceyrələrinin olması səbəbiylə bədənin ən əhəmiyyətli müdafiə sistemini təşkil etdiyini vurğulayıb.
O, limfa düyünləri xərçəngi adlanan lenfomaların ən çox görülən hematoloji xərçənglər olduğunu, ikinci yerdə leykemiya və çoxlu miyelom növləri olduğunu bildirib.
Profesor diaqnoz və müalicədəki qabaqcıl üsullar sayəsində artıq hematoloji xərçənglərin böyük ölçüdə müalicəsinin mümkün olacağını deyib.
Son illərdə onkologiya sahəsində daha çox hematoloji xərçənglərin müalicəsində irəliləyişlərin olduğunu bildirən həkim, xüsusilə immun sisteminin gücləndirilməsinə əsaslanan immunoterapiyalarda uğurlu nəticələr alınmağa başladığını açıqlayıb.
Xalq arasında "ağıllı dərmanlar" olaraq bilinən fərdi hədəflənmiş müalicələrin də çox təsirli olduğunu ifadə edən professor qeyd edib ki, yenilikçi müalicələrdən istifadə edilən hematoloji xərçənglərdə yüzdə yüzə yaxın sağalma müşahidə edilir. ematoloji xərçənglərin təxminən yüzdə 95-i sağalır.
Hematoloji xərçənglərin müalicə xərclərinin yüksək olduğuna diqqət çəkən həkim buna qədər istifadə edilən dərmanların böyük ölçüdə xaricdən alındığını söyləyib.
Profesor yerli və milli istehsalın həm dərmana çıxış asanlığı, həm də xərclərin azaldılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıdığına diqqət çəkib.
İnsanlarda klinik tədqiqatlara başlanılır
Müalicə prosesində xəstədən və ya donordan periferik qan hüceyrələrinin aferez adlı cihazla hüceyrələrin əmələ gəlməsi üçün toplandığını, toplanan hüceyrələrin daha sonra genetik cəhətdən dəyişdirilərək laboratoriya mühitində çoxaldılaraq keyfiyyətə nəzarət testləri edilənə qədər dondurulduğu bildirlib. Qeyd edib ki, bu hüceyrələrin geni dəyişdirilərək döyüşçü hüceyrələrə çevrilməsini təmin edən mərhələdir.
"Bu hüceyrələrin inkişafı mürəkkəb olduğu üçün çox bahalı müalicələrdir. Gen terapiyası kateqoriyasında nəzərdə tutulan CAR T hüceyrələri dərman firmaları xaricində universitetlər və TÜBİTAK ilə birlikdə istehsal edilə bilən məhsullardır. Bu mənada TÜBİTAK Mərmərə Araşdırma Mərkəzi (MAM), Tekirdağ Namık Kamal Universiteti ilə əməkdaşlıq edərək, Car T hüceyrələrini inkişaf etdirmək üçün elmi işlərə başlayıb.
