Plasebo və nosebo effektləri - Müsbət və mənfi gözləntilərin təsiri
05.03.2024 12:22

İnam hissi o qədər güclü hissdir ki, onun dəyişdirə bilməyəcəyi çox az şey var. İnam düşüncələrə hakim kəsilərək, onları dəyişə bilir. İnam hissi psixologiyamızı və orqanizmimizi necə yönləndirir?


Aztibb.az “Involta media” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, “Plasebo effekti” adlandırılan bu təsir insanları heyrətləndirir.


Plasebo tərkibində heç bir tibbi effektə, sağaldıcı təsirə malik olmayan həblərdir. Adətən, baş ağrıları zamanı qənd həblərindən plasebo kimi istifadə olunur. Və ağrılarda 30-60% arasında kəskin azalma hiss olunur ki, bu normal ağrıkəsici həblərin göstərdiyi nəticəyə çox yaxındır.


Plasebo 1628-ci ildə Oksford Universitetinin professoru Robert Burton tərəfindən ilk dəfə eksperiment vəziyyətinə gətirilib. Bununla da Burton təsəvvür, inam və gözləntilərin orqanizmdə olan təsirini sübut edib.


1957-ci ildə Krebiozen serumu xərçəng xəstəliyini müalicə edən vasitə kimi ortaya çıxır. Serumun ilk istifadəçisi xərçəng şişlərinin inanılmaz sürətlə azaldığını və tamamilə keçdiyini müşahidə edib. Serumun yaradıcısı dərmanın tərkibinin sadəcə distillə olunmuş sudan ibarət olduğunu bildirdikdən sonra hər kəs bu təsirə heyrət edir.


Təəsüf ki, xərçəng şişlərindən tamamilə qurtulmuş pasient dərmanın tərkibini öyrəndikdən sonra yenidən eyni xərçəngə tutulub və bir neçə gün sonra dünyasını dəyişib.


Plasebo bədəninizdəki hormonları təbii ki, dərmanla deyil, düşüncələrdən oyadır. Plasebonun da əks-təsirləri ola bilir.


Nosebo adlanan bu hal baş ağrısı və digər təsirlərlə biruzə verir.


Nosebo effektinə görə, xəstələnməkdən qorxan, sağlamlığında nəsə problemin olduğunu tez-tez düşünən insanlar obyektiv səbəb olmadan belə xəstələnirlər. İnsanlar uzun müddət neqativ fikirlərlə, emosiyalarla yaşadığı üçün xəstəliyə tutulurlar.


Nosebo effekti kütləvi psixoz halına da gətirib çıxarır. Belə ki, vaxtaşırı hansısa virusun yayılması xəbəri insanlarda kütləvi psixozlara səbəb olur.

 

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür   
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
 Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib   
 TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib   
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir