Urologiya mütəxəssisi, professor Barış Nuhoğlu prostat xərçəngi ilə bağlı tez-tez verilən sualları cavablandırıb. Bu, risk faktorlarını necə azalda biləcəyimiz və erkən diaqnozun niyə həyati əhəmiyyət daşıdığı barədə dəyərli məlumat verir.
Aztibb.az “CNN Türk”ə istinadən xəbər verir ki, ekspertin sözlərinə görə, prostat xərçəngi riski olan şəxslərin müəyyən edilməsi və müntəzəm müayinələrin aparılması erkən diaqnozda mühüm rol oynayır. Prostat vəzi xərçəngi kişilərin sağlamlığını təhdid edən mühüm problemlərdən biridir. Xüsusilə qocaldıqca riski artan bu xəstəlik erkən diaqnoz qoyulduğunda müvəffəqiyyətlə müalicə edilə bilər. Bu xəstəliyin risk faktorları və diaqnostik üsulları erkən diaqnozun açarıdır.
Prostat xərçənginin risk faktorları hansılardır?
Yaşla artan bu risk xüsusilə 50 yaşdan yuxarı kişilərdə və müəyyən risk faktorları olan fərdlərdə daha yüksəkdir. Qaradərili insanlar və ailəsində prostat xərçəngi olanlar daha yüksək risk altındadır. Bu qruplarda standart təqib protokoluna 40 yaşından başlanılır.
Bundan əlavə, qırmızı ətin həddindən artıq istehlakı və yüksək yağlı pəhriz kimi pəhriz vərdişləri prostat xərçəngi riskini artıra bilər. Digər tərəfdən, tərəvəz və meyvələrə əsaslanan pəhrizin qoruyucu təsir göstərə biləcəyi düşünülür. Aşağı fiziki fəaliyyət səviyyəsinin və piylənmənin prostat xərçəngi riskini artırdığına dair sübutlar var.
Erkən diaqnoz üçün müntəzəm müayinələr vacibdir
PSA testi
Prostat spesifik antigen (PSA) testi qanda PSA səviyyəsini ölçür. PSA prostat tərəfindən istehsal olunan bir proteindir və qanda yüksək səviyyələr prostat problemlərinin göstəricisi ola bilər.
Düz bağırsaq müayinəsi
Düz bağırsaq müayinəsi zamanı həkim barmaqla prostat vəzini müayinə edir. Bu müayinə prostatın ölçüsünü və formasını və hər hansı anormallıqların olub olmadığını qiymətləndirmək üçün aparılır.
Biopsiya
PSA testi və ya rektal müayinə nəticəsində şübhəli bir vəziyyət aşkar edildikdə, qəti diaqnoz üçün biopsiya edilə bilər. Bu prosedur zamanı prostat vəzindən kiçik bir toxuma nümunəsi götürülür və mikroskop altında araşdırılır.
MRT (maqnit rezonans) görüntüləmə
MRT prostat vəzinin və ətraf toxumaların ətraflı təsvirlərini əldə etmək üçün istifadə edilə bilər. Xüsusilə biopsiyadan əvvəl və sonrakı qiymətləndirmələrdə faydalı olur.
Müalicə xəstəliyin mərhələsindən asılı olaraq dəyişir
Prostat vəzi xərçənginin müalicəsi xəstəliyin mərhələsindən və xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir. Lokallaşdırılmış mərhələ üçün ilk seçim adətən cərrahi müdaxilədir. Lakin xəstənin ümumi vəziyyəti və ya yaşı uyğun gəlmirsə, ikinci variant kimi radioterapiya qəbul edilir. Cərrahi müalicə üsullarına açıq, laparoskopik və robotik cərrahiyyə daxildir, laparoskopik və robotik cərrahiyyə isə sağalma prosesi və rahatlıq baxımından daha üstündür.
