Testlər göstərib ki, bəzi bakteriyalar Mars şəraitinə dözə bilir
10.02.2024 11:00

Radiasiya alimləri, bioloqlar və yoluxucu xəstəliklər üzrə ekspertlərdən ibarət beynəlxalq qrup Mars mühitində sağ qala bilən dörd növ bakteriya aşkar ediblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, “Astrobiology” jurnalında dərc olunan araşdırmada komanda dörd yoluxucu bakteriyanı Mars şəraitinə məruz qoyub.

Son bir neçə il ərzində mikrobioloqlar müəyyən ediblər ki, bəzi bakteriya növləri həm Yerdə, həm də kosmosda son dərəcə aqressiv mühitlərdə yaşaya bilir. Bakteriyaların Yer kürəsində qeyri-adi dərəcədə yüksək miqdarda radiasiya, duz, həddindən artıq temperatur və demək olar ki, suyun olmadığı yerlərdə çoxaldığı aşkar edilib. Bəzi növlər isə meteorit materialında böyüməyə qadirdir.

Tapıntılar Mars kimi yerlərə gedən astronavtların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlara səbəb olub. Əgər Yerdən bakteriyalar oraya astronavtların və ya gətirdikləri avadanlıqların üzərinə düşərsə, bu, xəstəliyə və ya ölümə səbəb ola bilər. Bu yeni araşdırmada tədqiqat qrupu Yerdən gələn bakteriyaların Mars şəraitində yaşaya biləcəyi ilə maraqlanıb.

Bu ehtimalı yoxlamaq üçün tədqiqatçılar öz laboratoriyalarında reqolit əvəzedicisi, aşağı temperatur, oksigensiz atmosfer və radiasiya məcburiyyəti ilə tamamlanan Mars kimi bir mühit yaradıblar. Sonra bir-bir dörd növ bakteriya əlavə ediblər: Serratia marcescens, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae və Burkholderia cepacia. Dördünün də insanlara yoluxduğu məlumdur.

Komanda əvvəlcə hər bir bakteriya növünün simulyasiya edilmiş şərtlərin hər birinə fərdi olaraq necə cavab verdiyini sınaqdan keçirib. Daha sonra onlar eyni anda dörd növü bütün şərtlərə məruz qoyublar. Alimlər dəyişkən cavablar əldə ediblər - məsələn, B. cepacian Marsda mümkün olan natrium perkloratla zəngin torpaqda inkişaf edə bilməyib. Bundan əlavə, ətraf mühitdə suyun miqdarının kəskin azalması sağ qalmağı azaldıb.

Digər növlər isə heç bir səbəbdən təsirlənməyərək sağ qalıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir