Testlər göstərib ki, bəzi bakteriyalar Mars şəraitinə dözə bilir
10.02.2024 11:00

Radiasiya alimləri, bioloqlar və yoluxucu xəstəliklər üzrə ekspertlərdən ibarət beynəlxalq qrup Mars mühitində sağ qala bilən dörd növ bakteriya aşkar ediblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, “Astrobiology” jurnalında dərc olunan araşdırmada komanda dörd yoluxucu bakteriyanı Mars şəraitinə məruz qoyub.

Son bir neçə il ərzində mikrobioloqlar müəyyən ediblər ki, bəzi bakteriya növləri həm Yerdə, həm də kosmosda son dərəcə aqressiv mühitlərdə yaşaya bilir. Bakteriyaların Yer kürəsində qeyri-adi dərəcədə yüksək miqdarda radiasiya, duz, həddindən artıq temperatur və demək olar ki, suyun olmadığı yerlərdə çoxaldığı aşkar edilib. Bəzi növlər isə meteorit materialında böyüməyə qadirdir.

Tapıntılar Mars kimi yerlərə gedən astronavtların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlara səbəb olub. Əgər Yerdən bakteriyalar oraya astronavtların və ya gətirdikləri avadanlıqların üzərinə düşərsə, bu, xəstəliyə və ya ölümə səbəb ola bilər. Bu yeni araşdırmada tədqiqat qrupu Yerdən gələn bakteriyaların Mars şəraitində yaşaya biləcəyi ilə maraqlanıb.

Bu ehtimalı yoxlamaq üçün tədqiqatçılar öz laboratoriyalarında reqolit əvəzedicisi, aşağı temperatur, oksigensiz atmosfer və radiasiya məcburiyyəti ilə tamamlanan Mars kimi bir mühit yaradıblar. Sonra bir-bir dörd növ bakteriya əlavə ediblər: Serratia marcescens, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae və Burkholderia cepacia. Dördünün də insanlara yoluxduğu məlumdur.

Komanda əvvəlcə hər bir bakteriya növünün simulyasiya edilmiş şərtlərin hər birinə fərdi olaraq necə cavab verdiyini sınaqdan keçirib. Daha sonra onlar eyni anda dörd növü bütün şərtlərə məruz qoyublar. Alimlər dəyişkən cavablar əldə ediblər - məsələn, B. cepacian Marsda mümkün olan natrium perkloratla zəngin torpaqda inkişaf edə bilməyib. Bundan əlavə, ətraf mühitdə suyun miqdarının kəskin azalması sağ qalmağı azaldıb.

Digər növlər isə heç bir səbəbdən təsirlənməyərək sağ qalıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev