Somnoloq yuxusuzluğun yol açdığı piylənmənin səbəblərini izah edib
25.01.2024 12:34

Yuxu çatışmazlığı tez-tez piylənmənin səbəbi olur. Bir qrup alim daha əvvəl başqa bir araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq bu qənaətə gəlib və yuxusuzluğun buna daha da mənfi təsir etdiyini qeyd edib.

Aztibb.az “Actual News” portalına istinadən xəbər verir ki, terapevt və somnoloq Aleksey Melexin belə bir əlaqənin olub-olmaması və necə işlədiyi barədə danışıb. Mütəxəssisin fikrincə, yuxusuzluq və yuxu çatışmazlığı həqiqətən də artıq çəki artımı ilə bağlı hər şeydə risk faktoru sayıla bilər.

Üstəlik, bu cür dəyişikliklər yuxu pozulduqda, parçalanmış və natamam olduqdan sonra başlaya bilər. Bu vəziyyətdə, insanın yemək davranışı dəyişir və kompulsiv həddindən artıq yemək riskləri artır. Və bu, bədəndəki sirkadiyalı proseslərin ümumi dövr və iştaha ilə ayrılmaz şəkildə əlaqəli olması səbəbindən baş verir ki, bu da öz növbəsində əhval-ruhiyyədən asılıdır.

Belə hallarda, somnoloq deyir ki, insana artıq çəki ilə mübarizə aparmağa kömək etmək üçün endokrin sistem və yuxu ilə bağlı problemləri başa düşmək lazımdır. Bundan əlavə, yuxusuzluq iştahı tənzimləyən hormonlara da təsir edir. Yuxunun olmaması da istehlak edilən kalorilərin kəskin artmasına səbəb ola bilər.

Baxmayaraq ki, bu gün yuxu təbabəti və klinik psixologiya hansı mexanizmlərin - mərkəzi və ya periferik - yuxu çatışmazlığı və iştahın artması ilə əlaqəli olduğu sualına dəqiq cavab verə bilmir, bu da çəki artımına səbəb olur.

İndiyədək bu məqam tam öyrənilməyib. Birincisi, bu yuxu çatışmazlığı səbəbindən sinir sisteminin fəaliyyətində neyrofizioloji dəyişikliklərə əsaslanır. Bu, beynin kortikal səviyyəsində baş verir, onun müvafiq hissələri stimulların işlənməsi və bir insanın iştahını idarə etməsinə kömək edir. Başqa bir versiya, beynin frontal və frontal korteksinin işində pozulmadır - məhz yemək davranışı və yuxu da daxil olmaqla bir çox proseslərin tənzimlənməsindən məsul olan sahələrdir”, - deyə həkim izah edib.

Bundan əlavə, ekspertin fikrincə, yuxusuzluq gecə istirahətinin digər pozğunluqları ilə yanaşı, tez-tez davranışın reqressiv formalarını təhrik edən disforiyaya - narazılığa səbəb ola bilər. Və tez-tez ağız təzahürləri olur – mütləq ağızlarında bir şey olamlıdır: yemək, siqaret, yaxud başqa bir şey.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev